25 Haziran’da Lüksemburg’da düzenlenecek AB Genel İşler Konseyi toplantısı sırasında Ukrayna ve Moldova ile iki hükümetler arası konferans gerçekleştirilecek. Bu toplantılar, Ukrayna ve Moldova’nın Avrupa Birliği’ne (AB) tam üyelik müzakerelerinin resmi başlangıcı olacak.
Macaristan’ın Tutumu Değişti
Daha önce Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda olumsuz bir tutum sergileyen ve veto tehdidinde bulunan Macaristan, geri adım atarak bu karara destek verdi. AB büyükelçilerinin cuma akşamı yaptığı toplantıda Macaristan’dan herhangi bir itiraz gelmedi.
AB Dönem Başkanlığı Değişiyor
Belçika’nın 30 Haziran’da sona erecek olan AB Dönem Başkanlığı, 1 Temmuz’dan itibaren Macaristan’a geçecek. Viktor Orban yönetimi, bu dönemde siyasi gündemi belirleme konusunda önemli bir etkiye sahip olacak. AB Komisyonu, Ukrayna ile tam üyelik müzakerelerinin Belçika’nın dönem başkanlığı sırasında başlatılmasını, Orban riskini bertaraf etmek için istiyordu.
Ukrayna ve Moldova’nın Hazırlıkları
AB Komisyonu, Ukrayna ve Moldova’nın, AB’ye tam üyelik müzakerelerine başlamak için gerekli tüm koşulları karşıladığını açıkladı. Ukrayna, yolsuzlukla mücadele önlemleri alarak, siyasi lobicilik konusunda kısıtlamalar getirerek ve azınlık dillerinin korunması konusunda adımlar atarak önemli ilerlemeler kaydetti. Moldova ise yolsuzlukla mücadele ve hukuk alanında reformlar yaparak AB’nin taleplerini yerine getirdi.
Üyelik Süreci ve Beklentiler
AB Dönem Başkanlığı’nın 25 Haziran’da düzenleyeceği konferanslarla birlikte Ukrayna ve Moldova’nın AB üyelik süreci resmen başlamış olacak. Ancak bu sürecin tamamlanması yıllar alabilir; bir aday ülkenin fiilen AB üyesi olması bazen 10 yılı bulabiliyor. Müzakerelerin başlaması konusunda görüş birliği sağlansa da, süreç boyunca üye ülkelerin veto tehdidi gündeme gelebilir.
Ukrayna’nın Üyelik Sürecinin Hızlanması
Ukrayna’nın AB üyelik başvurusu, Rusya ile yaşanan savaşın ardından hız kazandı. 28 Şubat 2022’de başvuruda bulunan Ukrayna, 23 Haziran 2022’de aday üye statüsü kazandı. AB liderleri, 14 Aralık 2023’te Brüksel’de düzenlenen zirvede Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerinin başlatılmasını kararlaştırdı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna’nın reformları hızla gerçekleştirdiğini ve AB’nin koşullarının %90’ını karşıladığını belirtti.
Macaristan’ın Karşı Çıkma Nedenleri
Macaristan, Viktor Orban yönetimi altında Ukrayna’nın AB üyeliğine karşı çıkmıştı. Orban, Ukrayna’nın Avrupa’nın en yozlaşmış ülkesi olduğunu belirterek, müzakerelere karşı veto tehdidinde bulunmuştu. Orban yönetiminin Rusya yanlısı tutumu ve Ukrayna’daki Macar azınlığın haklarının ihlal edildiği yönündeki görüşleri, bu tutumun başlıca nedenlerindendi. Ancak AB yönetiminin girişimleri ve Ukrayna’nın azınlık hakları konusunda yaptığı yasal düzenlemelerle Macaristan ikna edildi.