ABD’nin teknoloji şirketlerine kritik öneme sahip H-1B işçi vizelerine yıllık 100 bin dolarlık ek ücret getirmesi, küresel yetenek rekabetinde dengeleri değiştiriyor. Bu karar, yabancı STEM mezunlarını alternatif arayışına yönlendirirken, Çin dikkat çekici bir hamleyle yeni “K vizesi” programını devreye soktu.
Çin’den iş teklifi şartı olmadan çalışma izni
Hafta başında yürürlüğe giren K vizesi, genç yabancı bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) mezunlarına iş teklifi olmadan ülkeye giriş, oturma ve çalışma hakkı tanıyor. Çin’de nitelikli mühendis sıkıntısı olmasa da, Pekin bu adımla hem ABD’nin getirdiği engellerin aksine yetenek çekme politikasını güçlendiriyor hem de küresel yatırımcıya “açık ve davetkâr” bir mesaj veriyor.
ABD engelleri yükseltirken Çin kapıları aralıyor
ABD’de H-1B vizesi almak isteyenler için yıllık kota 85 binle sınırlı ve artık 100 bin dolarlık ek ücret şartı var. Bu maliyetin özellikle yeni girişimcileri ve teknoloji start-up’larını zorlayacağı düşünülürken, göçmenlik uzmanı Matt Mauntel-Medici durumu “ABD engelleri yükseltirken, Çin onları indiriyor” sözleriyle değerlendirdi.
Çin, aynı zamanda yabancı yatırım ve seyahati artırmak için vize muafiyetlerini genişletti; Japonya, Güney Kore ve Avrupa ülkelerinin vatandaşlarına kolaylık sağladı. Pekin’in yeni K vizesi, ABD’ye alternatif arayan genç STEM mezunları için cazip bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Henüz belirsizlikler var
Ancak programın ayrıntıları henüz net değil. K vizesinin yaş, eğitim geçmişi ve iş deneyimi gereklilikleri açıkça tanımlanmadı. Ayrıca daimi ikamet veya aile sponsorluğu gibi uzun vadeli haklar hakkında da bilgi bulunmuyor. Uzmanlara göre dil engeli ve Pekin-Delhi arasındaki siyasi gerilim, Hindistan’dan başvuruların kapsamını sınırlayabilir.
Küresel yetenek yarışında yeni sayfa
ABD, geçtiğimiz yıl H-1B vizelerinin %71’ini Hindistan vatandaşlarına vermişti. Ancak yeni maliyet yükü ve kota sınırlaması, teknoloji yeteneklerinin başka ülkelere kaymasına yol açabilir. Analistlere göre Çin, bu fırsatı değerlendirerek yüksek teknoloji alanında rekabet gücünü artırmak istiyor.
Göçmenlik uzmanı Michael Feller’e göre, “Çin küresel teknoloji yeteneğinin küçük bir kısmını bile kendine çekebilirse, ileri teknoloji alanında önemli bir avantaj sağlayabilir.”