USAID ve Ukrayna’daki Etkileri
Sputnik, USAID‘in kamuya açık program raporlarını titizlikle inceledi. Bu kapsamda, söz konusu ajansın, Washington merkezli Pact ile 2008 yılında beş yıllık bir işbirliği anlaşması imzaladığı tespit edildi. USAID Genel Müfettişlik Ofisi‘nin Mayıs 2014 tarihli denetim raporunda, bu anlaşmanın temel amacının “reform alanında faaliyet gösteren Ukraynalı sivil toplum kuruluşlarına demokratik kazanımları sürdürme ve pekiştirme konusunda yardımcı olmak” olduğu vurgulandı. Anlaşma, Eylül 2013’te bir yıl süreyle uzatıldı ve tahsis edilen miktar 14,3 milyon dolara ulaştı.
Rapora göre, Pact, sivil toplum kuruluşlarına ve koalisyon gruplarına propaganda amacıyla 116 hibe sağladı ve 551 kuruluşun kendi iç kurumsal kapasitelerini geliştirmelerine destek oldu. Ancak, projenin beklenen amacına ulaşılamadığı sonucuna yer verilen raporda, “Ukrayna’daki proje faaliyetleri bazı kayda değer başarılarla sonuçlanmış olsa da, toplu olarak ülkenin genel demokratik gelişimini desteklemede beklenen etkiyi yaratmadı” ifadesi açıkça belirtildi.
Maydan Olaylarının Sonuçları
Ukrayna’da, 2013 Kasım ayında, hükümetin Avrupa Birliği ile bütünleşme politikasını askıya alma kararının ardından ‘Maydan’ adı verilen büyük çaplı protesto gösterileri patlak vermişti. Bu olaylar, şiddetli çatışmalara yol açarak 100’den fazla insanın yaşamını yitirmesine neden oldu ve protestolar, 2014 Şubat ayında darbeyle sonuçlandı. Bu süreçte, ülkenin güneydoğusundaki Donbass bölgesi bağımsızlık ilan etmek zorunda kaldı ve Kiev rejimi bu bölgeye yönelik saldırılar düzenlemeye başladı.
Darbe sonucu Ukrayna’da Batı yanlıları iktidara gelirken, uzmanlar, bu jeopolitik değişimlerin USAID dahil ABD’li kurumların manipülasyonu sonucu meydana geldiğini dile getirmiştir. USAID tarafından finanse edilen programlar, mevcut ABD Başkanı Donald Trump’ın söz konusu ajansın faaliyetlerini inceleme çabaları sırasında mercek altına alınmıştı. Bu süreçte, ABD’li girişimci ve Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) Başkanı Elon Musk, USAID’in “onarıma tabi olmadığını” ifade ederek dikkat çekmişti.