Bolivya’da zırhlı araçların hükümet sarayının kapılarını kırmasıyla başlayan ve Başkan Luis Arce’nin darbe girişimi olarak nitelendirdiği olaylar, hızla kontrol altına alındı. Bu kriz, üst düzey general Juan José Zúñiga tarafından yönetildi, ancak Başkan Arce’nin kararlı duruşuyla kısa sürede bastırıldı. Bu olay, Güney Amerika ülkesinde devam eden siyasi ve ekonomik kargaşayı bir kez daha gözler önüne serdi.
Darbe Girişimi ve Hemen Sonrası
Çarşamba günü Bolivya, zırhlı araçların hükümet sarayına girmesiyle hızla gelişen bir senaryo yaşadı. Başkan Luis Arce, darbe girişimine karşı durarak yeni bir ordu komutanı atadı ve askerlerin geri çekilmesini emretti. Arce, Bolivya televizyonunda yayınlanan görüntülerde, saray koridorlarında ordu komutanı General Juan José Zúñiga ile yüzleşti ve “Ben senin kaptanınım ve askerlerini geri çekmeni emrediyorum, bu itaatsizliğe izin vermeyeceğim” dedi.
Bir saatten kısa bir süre sonra Arce, yeni ordu, donanma ve hava kuvvetleri komutanlarını atadı ve destekçilerine teşekkür etti. Arce, kendisine karşı ayaklanan askerlerin “üniformayı lekelediğini” belirtti.
Yeni ordu komutanı José Wilson Sánchez, “Tüm mobilize olanlar, birimlerine geri dönsün,” dedi. “Kimse sokaklarda gördüğümüz görüntüleri istemiyor.”
Kısa bir süre sonra zırhlı araçlar meydandan çekildi ve yüzlerce askerin ardından polis, hükümet sarayı dışında barikatlar kurdu. Arce’nin destekçileri meydanda toplanarak Bolivya bayrakları salladı, milli marşı söyledi ve sevinç gösterileri yaptı. Askerlerin geri çekilmesinin hemen ardından General Zúñiga tutuklandı.
Destekçiler ve Tutuklamalar
Hükümet Bakanı Eduardo del Castillo, Zúñiga’nın yanı sıra eski deniz kuvvetleri Amiral Yardımcısı Juan Arnez Salvador’un da gözaltına alındığını açıkladı. Del Castillo, “Bu grubun amacı neydi? Amaç, demokratik olarak seçilmiş otoriteyi devirmekti,” dedi.
Savunma Bakanı Edmundo Novillo, “Şu anda her şey kontrol altında,” dedi. Novillo, Arce tarafından atanan yeni askeri liderlerle çevrili olarak yaptığı açıklamada, Bolivya’nın “başarısız bir darbe” yaşadığını belirtti.
Neden Oldu?
Olay, Başkan Arce ve eski solcu başkan Evo Morales arasında iktidar mücadelesiyle geçen aylar süren siyasi gerilimlerin ardından geldi. Bolivya aynı zamanda ciddi bir ekonomik krizle boğuşuyor ve son aylarda ekonomik durgunluk nedeniyle artan protestolara tanık oldu. Hükümet içindeki siyasi kargaşa, ekonomiyi düzeltme çabalarını engelledi.
General Zúñiga, isyan sırasında gazetecilere askerin infazdan bıktığını ve “demokrasiyi yeniden tesis etmeye” çalıştığını söyledi. Zúñiga, politikacıların ülkeyi yok ettiğini iddia ederek, “Halkın çığlığını dinliyoruz çünkü yıllardır bir elit ülkeyi ele geçirdi” dedi.
Zúñiga tutuklanmadan önce Başkan Arce’nin kendisine hükümet sarayını basmasını söylediğini iddia etti. Adalet Bakanı Iván Lima, Zúñiga’nın iddialarını hemen yalanlayarak genelkurmay başkanının eylemlerini haklı çıkarmaya çalıştığını belirtti. Lima, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, Zúñiga’nın “demokrasiye ve Anayasaya saldırdığı” için 15 ila 20 yıl arasında hapis cezası istemiyle yargılanacağını yazdı.
Sonraki Adımlar ve Halkın Tepkisi
Çarşamba günü yaşanan kaosun ardından, yerel medya raporları, Bolivyalıların süpermarketlerde yiyecek ve diğer temel ihtiyaçları stokladığını gösterdi. Başkan Yardımcısı David Choquehuanca, başkanlık sarayı önünde toplanan destekçilere hitap ederek, “Bolivya halkı bir daha darbe girişimlerine izin vermeyecek” dedi.