Hamaney’den Trump’a Sert Yanıt
İran’ın dini lideri Ali Hamaney, Çarşamba günü ABD Başkanı Donald Trump‘ın İran’a yönelik yaptığı açıklamalara yanıt vererek, Trump’ın görüşme çağrısını ‘kamuoyunun aldatılması‘ olarak değerlendirdi. Bu durum, iki ülke arasındaki gerginliğin artan bir şekilde devam ettiğini gösteriyor.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yetkilileri, Trump’ın mesajını iletmek üzere İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya gelmişti. Hamaney, Trump’ın İran ile müzakerelere açık olduğunu söylemesinin, dünya kamuoyunu yanıltmaya yönelik bir çaba olduğunu ifade etti. Hamaney, “Bu, müzakerelere ve nihayetinde barışa karşı olmadığımızı ancak İran’ın buna hazır olmadığını gösteriyor” şeklinde konuştu.
Hamaney, ABD’nin geçmişteki tutumunu hatırlatarak, “Siz ABD olarak dönüp kendinize bakın! Birkaç yıl boyunca oturduk, müzakere ettik. Bu adam, imzalanmış ve tamamlanmış bir anlaşmayı yırtıp attı. İşe yaramayacağını bile bile nasıl müzakere edebiliriz?” diye ekledi. Bu ifadeler, İran’ın müzakerelere olan mesafesinin ne denli derin olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Geçtiğimiz Cuma günü, Trump, Hamaney’e bir mektup gönderdiğini ve bu mektupta İran’ın nükleer programı konusunda Tahran ile bir anlaşmayı arzuladığını belirtti. Washington’un İran’ın nükleer sorununu çözmek için hem askeri hem de diplomatik yöntemler üzerinde durduğunu dile getiren Trump, ancak tercihinin müzakerelerden yana olduğunu vurguladı. Şubat ayında da Trump, İran’a karşı askeri harekâta girmektense, bu ülkeyle bir anlaşma yapmaya hazır olduğunu ifade etti. İran’ın barışçıl bir şekilde gelişmesine ve zenginleşmesine olanak tanıyacak ‘doğrulanmış‘ bir nükleer barış anlaşması yapma isteğini yineleyerek, bu yönde çalışmalara derhal başlanması çağrısında bulundu.
Salı günü Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova’nın, İran’ın nükleer programıyla ilgili sorunların çözümünde Tahran’a yardımcı olmaya hazır olduğunu açıkladı. 2015 yılında İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya, ABD ve İran, Tahran’ın nükleer programının engellenmesi karşılığında yaptırımların kaldırılmasını içeren bir nükleer anlaşma imzalamıştı. Ancak Donald Trump, 2018 yılında ABD’nin Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ndan çekilmesiyle birlikte Tahran’a yönelik yaptırımları yeniden yürürlüğe koymuştu. Bu gelişmelere yanıt olarak, İran, anlaşma kapsamındaki taahhütlerini aşamalı olarak azaltmaya başlamış ve nükleer araştırma ile uranyum zenginleştirme seviyeleri üzerindeki kısıtlamalardan vazgeçtiğini açıklamıştı.