İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yolsuzluk davalarından affedilmesi için Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a resmi başvuruda bulunması, ülkede büyük bir siyasal tartışma başlattı. Avukatı Amit Hadad aracılığıyla gönderilen 14 sayfalık af talebi, devlet kurumlarında olağanüstü bir süreç başlatırken hem iktidar hem muhalefet cephesinde sert açıklamalar geldi.
Herzog’dan “sorumlu ve ciddi değerlendirme” vurgusu
İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisi, Netanyahu’nun talebinin prosedür gereği Adalet Bakanlığı Af Dairesi’ne iletildiğini açıkladı. Daire; bakanlığın ilgili birimlerinden görüşler toplayacak, bu görüşler Cumhurbaşkanlığı hukuk danışmanlarına aktarılacak ve Herzog’un nihai kararı için kapsamlı bir değerlendirme hazırlanacak.
Açıklamada, başvurunun “olağanüstü nitelikte” olduğu ve önemli sonuçlar doğurabileceği vurgulandı. Herzog’un nihai kararını ancak tüm görüşler geldikten sonra vereceği belirtildi.
İktidar cephesinden peş peşe destek açıklamaları
Netanyahu’nun kabinesindeki üç kritik bakan — Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Savunma Bakanı Yisrael Katz ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich — affın kabul edilmesi için Herzog’a çağrıda bulundu.
-
Ben-Gvir, Netanyahu’nun Başsavcılık tarafından “haksız yere yargılandığını” savunarak affı desteklediğini söyledi.
-
Katz, İsrail’in bölgesel tehditlerle karşı karşıya olduğunu belirterek, “Birleşik liderliğe ihtiyaç var” diyerek affın kabul edilmesini istedi.
-
Smotrich, yargı reformu hedeflerine devam edeceklerini, Netanyahu’nun “yozlaşmış bir yargı düzeni” tarafından yargılandığını iddia ederek affı savundu.
Muhalefet: “Suçunu kabul etmeden af olmaz”
Ana muhalefet lideri Yair Lapid, Herzog’a çağrısında çok netti:
“Netanyahu suçunu kabul etmeden, pişmanlık göstermeden ve siyasetten çekilmeden af veremezsiniz.”
Bir diğer muhalif lider Yair Golan ise, İsrail’de toplumsal birliğin ancak Netanyahu’nun istifası ve açık bir öz eleştiri ile mümkün olabileceğini savundu.
“Yalnızca suçlular af diler” diyen Golan, davalar düşmeyince Netanyahu’nun af yoluna yöneldiğini iddia etti.
Trump da devreye girmişti
ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce Herzog’a Netanyahu’nun affedilmesi yönünde mektup gönderdiği biliniyor. Herzog’un ofisi o dönemde, bir kişinin affedilmesi için resmi talebin yalnızca ilgili kişi tarafından yapılabileceğini açıklamıştı. Netanyahu’nun bugün yaptığı başvuruyla süreç resmen başlamış oldu.
Netanyahu’nun yolsuzluk dosyaları: “1000”, “2000” ve “4000”
Netanyahu, İsrail tarihinin görevdeyken yargılanan ilk başbakanı olma özelliği taşıyor.
Hakkındaki suçlamalar:
-
Rüşvet,
-
Dolandırıcılık,
-
Görevi kötüye kullanma.
2019’da açılan dosyalar, 2020’de mahkemeye taşındı. Netanyahu ilk kez 2024 yılında Tel Aviv Bölge Mahkemesi’nde ifade verdi ve süreç hâlâ devam ediyor.
Af talebi İsrail siyaseti için ne ifade ediyor?
-
Siyasi kutuplaşmayı derinleştiriyor: Talep, İsrail’de halihazırda gergin olan iç siyaseti daha da keskinleştirdi.
-
Cumhurbaşkanlığı üzerinde baskı artıyor: Herzog’un kararı hem hukuki hem siyasi açıdan geniş yankı uyandıracak.
-
Gelecekteki koalisyon dengeleri etkilenebilir: Affın kabulü Netanyahu’nun siyasi pozisyonunu güçlendirirken reddi büyük bir kırılma yaratabilir.
-
İsrail’in dış ilişkilerinde yankı bulabilir: ABD ve bölgesel aktörler affı yakından takip ediyor.
Netanyahu’nun talebi kabul edilirse bu, İsrail siyasi tarihinde emsali sınırlı bir adım olacak. Herzog’un yapacağı değerlendirme, yalnızca Netanyahu’nun siyasi geleceğini değil; ülkenin hukuk düzenine ve demokrasi tartışmalarına yönelik çerçeveyi de şekillendirecek.