Fransa, çevreyi tehdit eden ve piyasa dengesini bozan ultra hızlı moda akımına karşı düğmeye bastı. Fransız Senatosu, Çin merkezli dev platformlar Shein ve Temu’yu doğrudan hedef alan kapsamlı bir yasa tasarısını onayladı. Düzenleme, düşük maliyetli giysi satışlarını sınırlandırmak, çevresel etkileri azaltmak ve tüketimi frenlemek amacıyla yürürlüğe girecek.
Hızlı modaya çevre vergisi: Ürün başına 10 euroya kadar vergi
Yeni yasayla birlikte “eko-puan” sistemi geliyor. Şirketlerin ürünleri; karbon salımı, kaynak kullanımı ve geri dönüştürülebilirlik açısından derecelendirilecek. En düşük puanı alan markalara ise 2025’ten itibaren ürün başına 5 euroya kadar vergi uygulanacak. Bu vergi 2030 yılına kadar 10 euroya çıkabilecek ancak ürünün satış fiyatının yüzde 50’sini geçemeyecek.
Influencer’lar için reklam kısıtlaması
Tasarı, sadece şirketleri değil, sosyal medya üzerinden tanıtım yapan içerik üreticilerini de hedefliyor. Ultra hızlı moda markalarının reklamlarının yasaklanmasının yanı sıra bu ürünleri tanıtan influencer’lara da cezai yaptırımlar getirilecek. Böylece özellikle genç kitleleri etkileyen moda akımları daha sıkı denetime alınacak.
Avrupa markaları muaf tutuldu, eleştiriler gecikmedi
Zara, H&M ve Kiabi gibi Avrupa merkezli moda devleri ise yeni düzenlemenin büyük cezai hükümlerinden muaf tutuldu. Bu durum, çevre örgütlerinin sert tepkisine yol açtı. Yasanın yalnızca Çinli markaları hedef alması, bazı çevrelerce “korumacı” ve “ikiyüzlü” olarak değerlendirildi.
Türkiye de ultra hızlı modaya sınırlama getirdi
Benzer adımlar geçtiğimiz yıl Türkiye’de de atılmıştı. TEMU ve Shein gibi yurtdışı alışveriş platformlarından yapılan siparişlerde vergi oranları artırıldı. Gümrük muafiyeti limiti 150 Euro’dan 30 Euro’ya düşürülürken; Avrupa Birliği ülkelerinden gelen ürünlerde vergi yüzde 18’den yüzde 30’a, AB dışından gelen ürünlerde ise yüzde 60’a çıkarıldı.
Moda sektörü değişime zorlanıyor
Fransa’nın attığı bu adım, çevre duyarlılığı açısından önemli bir hamle olsa da sektördeki rekabet dengesini yeniden sorgulatıyor. Uygulamanın sadece Çinli devlere yönelik olması, Avrupa markalarının çevresel etkilerinin göz ardı edildiği eleştirilerini doğuruyor. Bu yasa, moda endüstrisinin artık sadece estetik değil, etik ve ekolojik performansla da ölçüleceği yeni bir dönemin habercisi olabilir.