Avrupa Birliği Liderler Zirvesi: Ukrayna’ya Destek ve Diğer Kritik Konular
Avrupa Birliği (AB) liderler zirvesinin ilk gündem maddesi, Ukrayna’ya destek sağlamanın önemi olacak. Zirvede, “kapsamlı, adil ve kalıcı bir barış için çok güçlü, birleşik bir destek mesajı” verilmesi hedefleniyor. AB liderleri, 19 Aralık Perşembe günü Brüksel’de, 1 Aralık’ta göreve başlayan yeni yönetimin ilk zirvesinde bir araya gelecek. Bu toplantı, AB Konseyi’nin yeni Başkanı Antonio Costa’nın liderliğindeki ilk zirve olma özelliğine de sahip. Zirveye, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katılacak. Kallas, yeni görevinde katıldığı ilk toplantıda önemli gündem maddelerini değerlendirecek.
Önemli katılımcılar arasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer da yer alacak. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Chido Kasırgası’nın etkilediği Hint Okyanusu’ndaki Fransız kolonisi Mayotte’u ziyareti nedeniyle zirveye katılamayacağı belirtiliyor. Bu durumda Fransa’yı, Alman lider Olaf Scholz temsil edecek. Ayrıca, 1 Temmuz’dan bu yana süren ve Budapeşte-Brüksel ilişkilerinde yeni krizlerin yaşandığı Macaristan dönem başkanlığının da son toplantısı niteliğinde olan bu zirvede, Macaristan Başbakanı Viktor Orban, 6 aylık süreçteki faaliyetleriyle ilgili liderleri bilgilendirecek.
Zirvede, Ukrayna’nın yanı sıra Orta Doğu, Moldova ve Gürcistan’daki gelişmeler de ele alınacak. Düzensiz göçle mücadele konusu da ana hatlarıyla tartışılacak. ABD’de Ocak 2025’te başlayacak olan Donald Trump yönetimi öncesinde AB’nin mevcut jeopolitik bağlamdaki genel küresel angajmanı, öncelikleri ve savunma hazırlıkları konuları da gündeme gelecek.
Ana Gündem Maddesi: Ukrayna’ya Destek
Zelenskiy, sabah saatlerinde gerçekleştirilecek Ukrayna oturumunda liderleri son gelişmeler ve ihtiyaçlarla ilgili bilgilendirecek. Bu oturuma NATO Genel Sekreteri Rutte de katılacak. Oturumda muhtemel barış planları ve konuşlandırılacak barış koruma güçleri hakkında bir tartışma yapılması bekleniyor. Üst düzey bir AB yetkilisinden alınan bilgiye göre, zirvede Ukrayna’ya “kapsamlı, adil ve kalıcı bir barış için çok güçlü, birleşik bir destek mesajı” verileceği vurgulanıyor. Zirvede, AB’nin şimdiye kadar toplam 130 milyar euronun üzerinde sağladığı finansal destek çerçevesinde 2025 için taahhütlerin ele alınması planlanıyor. Bir AB yetkilisi, Ukrayna ile ilgili kritik bir eşikte olunduğunu belirterek, AB’nin askeri anlamda ve enerji güvenliği alanında her zamankinden daha fazla destek vermesi gerektiğini ifade etti. Yetkili, “Savaşa devam edilse de, barışa da varılsa, bu Ukrayna’nın kendi kararı olmalıdır.” dedi.
Suriye ve Orta Doğu’daki Durum
Suriye’de Baas rejiminin çöküşünün ardından, yeni yönetimle kurulacak ilişkiler Orta Doğu oturumunun temel konusunu oluşturacak. AB yönetimi, toprak bütünlüğü, egemenlik, azınlıkların korunması, kapsayıcılık ve aşırılıktan kaçınma gibi ilkeler doğrultusunda Suriye’de geçiş sürecine destek vereceğini yineliyor. Temkinli bir yaklaşım sergileyen AB, Şam’daki temsilciliğini yeniden açacağını duyurarak, ülkenin yeniden imarına odaklanılması gerektiği mesajını veriyor. Ayrıca, Lübnan’da İsrail ile varılan ateşkesin korunması ve Gazze’deki insani felaket de liderler tarafından tartışılacak.
AB’nin Savunma Hazırlıkları Oturumu
Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö’nün AB Komisyonu tarafından talep edilen “sivil ve askeri savunma hazırlığı” konusundaki raporu, zirvede ele alınacak. Oturumda rapordaki tavsiyeler üzerine AB kurumlarında görevlendirmeler yapılması planlanıyor. İngiltere Başbakanı Starmer’in katılımıyla Avrupa’nın savunma konusundaki öncelikleri ve savunma üretimini artırma konusundaki işbirliği görüşülecek.
Gürcistan ve Moldova’daki Gelişmeler Işığında Genişleme
Aday ülkelerden Gürcistan ve Moldova’da yapılan seçimlerin ardından yaşanan gelişmeler de gündeme alınacak. AB, geçen yıl adaylık statüsü verilen Gürcistan’daki “demokratik gerileme” konusundaki rahatsızlığını dile getiriyor. Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze, ülkesinin AB ile katılım müzakerelerinin başlatılmasını 2028 sonuna kadar gündeme almayacaklarını açıklamıştı. Moldova’da ise seçimler AB yanlısı aday Maia Sandu lehine sonuçlansa da, seçim sürecindeki çalkantılar endişe yaratıyor.