ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 Nisan 2025’te duyurduğu yeni gümrük vergileri, küresel ticaret dengesini sarsarken Türkiye’ye yönelik yüzde 10’luk ilave vergi kararı iş dünyasında “kötünün iyisi” olarak değerlendirildi.
Küresel piyasalarda büyük dalgalanmalara yol açan yeni ticaret kararları, başta Çin (%34) ve Vietnam (%46) olmak üzere birçok ülkeyi derinden etkilerken, Türkiye’ye uygulanan %10’luk vergi, daha düşük tarifeli ülkeler arasında yer aldı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bu gelişmenin ardından yaptığı açıklamada, “ABD ile ilişkilerde yeni stratejiler geliştirilecek. Türkiye, ‘kazan-kazan’ anlayışıyla bu süreci yönetecek” ifadelerini kullandı.
Türkiye, ABD İçin Stratejik Alternatif Olabilir
DEİK Başkanı Nail Olpak, Türkiye’nin düşük tarife oranıyla Asya’daki yüksek vergiye maruz kalan üreticiler için cazip bir üretim ve ihracat üssüne dönüşebileceğini vurguladı. Türk otomotiv, tekstil ve makine sektörleri için ABD pazarında rekabet gücünü koruma fırsatları doğabileceği ifade edildi.
100 Milyar Dolarlık Ticaret Hedefi
2024 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi 35,2 milyar dolara ulaştı. Türkiye, ihracatında ABD’ye %6,2’lik payla ikinci sırada yer alıyor. Bakanlık, yeni gümrük düzenlemelerine rağmen bu rakamı 100 milyar dolarlık stratejik hedefe ulaştırmayı planlıyor. Bu kapsamda ABD Ticaret Temsilciliği ile gümrük tarifesinin kaldırılması için diplomatik girişimler başlatılacak.
Küresel Piyasalar Kararı Nasıl Karşıladı?
ABD borsaları karar sonrası 2020’den bu yana en büyük günlük kaybını yaşadı.
-
Dow Jones: 1.100 puan düşüş
-
S&P 500: %3,3 kayıp
-
Nasdaq: %4,5 değer kaybı
-
Dolar endeksi: %2,1 düşüş
-
Altın: Ons başına 3.167 dolar ile tarihi zirve
-
Brent petrol: 70 doların altına geriledi
Apple ve Nike gibi dev şirketlerin hisselerinde sırasıyla %8 ve %10 düşüş görüldü. Bu gelişmelerin, küresel çapta resesyon endişelerini tetiklediği bildirildi.
Sektörler Ne Diyor?
-
OSD ve TAYSAD: “Yüzde 10’luk tarife, ABD pazarında rekabet avantajımızı koruyor.”
-
Kimya ve demir-çelik sektörleri: “Orta vadede risk taşısa da, Türkiye’nin maliyet avantajı öne çıkabilir.”
-
İş dünyası: “Ticaretin yönü değişiyor, Türkiye için tedarik zincirlerinde yeni kapılar açılıyor.”
Türkiye’de Etkiler Ne Olacak?
Türkiye’de Borsa İstanbul günü dalgalı geçirirken, dolar/TL kuru büyük ölçüde stabil kaldı. Altın fiyatları ve enerji piyasaları ise küresel belirsizlik nedeniyle yüksek oynaklık gösterdi. Ticaret Bakanlığı, tüm sektörlerde olası etkilerin analiz edildiğini ve firmalara yeni dönem için destek planlarının hazırlandığını bildirdi.