Almanya’da Seçim Süreci ve Seçmen Profili
Almanya’daki seçimlerde toplam 59,2 milyon seçmen, 299 seçim bölgesinde 630 milletvekilini belirlemek üzere oy kullanacak. Bu seçmenlerin 30,6 milyonunu kadınlar oluşturuyor. Ayrıca, yaklaşık 2,3 milyon genç, bu seçimlerde ilk kez oy verme heyecanını yaşayacak. Yabancı kökenli seçmenlerin sayısı ise 7,1 milyon olup, bu grubun yaklaşık 1 milyonu Türk kökenlidir. Seçimlerde, toplam 29 parti yer alacak ve bu partilerden 1422’si kadın olmak üzere 4 bin 506 aday, milletvekili olmak için yarışacak. Türk kökenli adayların da farklı partilerden milletvekili adaylığı koyduğu bu seçimlerde, parlamentoya girmesi beklenen partilerde 53 Türk aday bulunmaktadır.
Seçimlerde, 16 eyalette 675 bin kişi sandıklarda görev alacak. Oy verme işlemi, yerel saatle 08.00 ile 18.00 arasında gerçekleştirilecek.
Yenilenen Seçim Yasası ve Oy Kullanma Süreci
Almanya’da yapılan seçim yasası değişikliği ile Federal Meclisin büyümesini engellemek amacıyla milletvekili sayısı 630 ile sınırlıdır. Seçmenler, sandığa gittiğinde tek bir pusula ile iki ayrı oy kullanma imkanına sahip olacak. İlk oy, seçim bölgesindeki adayı seçerken, ikinci oy ise partilerin belirlediği listede yer alan adayları seçmek için kullanılacak. Bu yeni düzenleme ile daha önemli hale gelen ikinci oylar, partilerin mecliste ne kadar sandalye kazanacağını belirlemede kritik bir rol oynayacak. Seçimlerde, oy oranında yüzde 5’lik barajı aşan partiler meclise girebilecek, ancak bu barajı aşamayan partiler, 3 bölgeden doğrudan milletvekili çıkarmaları durumunda oy oranlarına göre parlamentoda temsil edilme şansına sahip olabilecekler.
Başbakanlık için Beş Aday Yarışıyor
Seçimlerde, başbakanlık koltuğu için beş aday mücadele edecek:
- Sosyal Demokrat Parti (SPD) Adayı: Olaf Scholz – Mevcut Başbakan Olaf Scholz, 66 yaşında ve hukukçu. Angela Merkel’den sonra başbakanlık görevine gelen Scholz, 3,5 yıl boyunca SPD, Yeşiller ve Hür Demokrat Partisi (FDP) ile oluşturduğu “trafik ışığı koalisyonunun” liderliğini yaptı. Ancak, popülaritesi son 1,5 yılda önemli ölçüde azalmıştır.
- CDU/CSU Adayı: Friedrich Merz – Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partilerinin adayı olan 69 yaşındaki Merz, hukuk mezunu. Parti içindeki muhalefetin lideri olan Merz, önceki Başbakan Angela Merkel’in politikalarını eleştiriyor. Ancak, başbakanlık ve bakanlık tecrübesi bulunmuyor.
- AfD Adayı: Alice Weidel – Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin 46 yaşındaki başbakan adayı Weidel, 2022’den bu yana partinin eş başkanlığını yürütüyor. Ekonomi alanında eğitim almış olup, popülaritesiyle dikkat çekiyor.
- Yeşiller Adayı: Robert Habeck – Ekonomi ve İklimi Koruma Bakanı olan 55 yaşındaki Habeck, uzun yıllar yazar olarak da faaliyet gösterdi. Hükümetteki rolü ve Yeşil politikalar üzerine etkisi ile öne çıkıyor.
- BSW Adayı: Sahra Wagenknecht – Sol Partiden ayrılarak 2024’te kendi partisini kuran 55 yaşındaki Wagenknecht, felsefe ve modern edebiyat eğitimi aldı. Ancak, BSW’nin meclise girme şansı düşük görünmektedir.
Seçim Öncesi Anketler ve Koalisyon Seçenekleri
Alman İkinci Televizyon Kanalı ZDF’nin gerçekleştirdiği son ankete göre, CDU/CSU, yüzde 28 oy ile birinci sırada yer alıyor. Aşırı sağcı AfD ise yüzde 21 ile ikinci sırada. Mevcut hükümetin büyük ortağı SPD’nin oy oranı yüzde 16, Yeşillerin ise yüzde 14 olarak tespit edildi. Sol Parti son haftalarda popülaritesini artırarak yüzde 8’de yer alıyor. FDP ve BSW’nin ise yüzde 4,5 oranında oy alacağı öngörülüyor.
Hiçbir parti tek başına hükümet kurma yeterliliğine sahip olmadığı için, koalisyon seçenekleri gündeme geliyor. CDU/CSU’nun liderliği ile birlikte ülkede başbakanın değişmesi bekleniyor. Aşırı sağcı AfD’nin oy oranı da dikkat çekici bir şekilde artış göstermekte. Seçim sonrası Almanya’nın karmaşık koalisyon müzakerelerine sahne olması muhtemel. Hangi partilerin koalisyon oluşturacağı, büyük ölçüde seçim barajını geçecek partilere bağlı olacak. 2021 seçimlerinde SPD, yüzde 27,7; CDU/CSU, yüzde 24,1; Yeşiller, yüzde 14,8; FDP, yüzde 11,5; AfD, yüzde 10,3; Sol Parti ise yüzde 4,9 oy almıştı.
Son olarak, mevcut hükümetin büyük ortağı SPD’li Başbakan Olaf Scholz’un, 6 Kasım 2024’teki koalisyon toplantısında yaşanan anlaşmazlıklar sonrasında FDP Genel Başkanı Christian Lindner’i görevden alması, hükümetin dağılmasına yol açmıştı. Bu durum, erken seçimlerin 23 Şubat’ta yapılmasına karar verilmesine neden oldu.