Yeni Asgari Ücret Belirleme Süreci
Doğrudan 7 milyondan fazla çalışanı, dolaylı olarak ise toplumun büyük bir kesimini etkileyen yeni asgari ücretin belirlenmesi için yürütülen süreç devam etmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın öncülüğünde toplanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, ilk toplantısını 10 Aralık’ta, ikinci toplantısını 16 Aralık’ta ve üçüncü toplantısını 19 Aralık’ta gerçekleştirmiştir. Bu hafta içinde ise dördüncü toplantısını yapması beklenmektedir.
Ajansların haberine göre, Salı veya Çarşamba günü yapılacak olan bu son toplantıda, Komisyonun yeni asgari ücret rakamını açıklaması öngörülmektedir.
Türk-İş, mevcut net asgari ücretin 17 bin 2 lira olduğunu belirterek, bu rakama önce yüzde 45 oranında bir enflasyon zammı uygulanmasını, ardından ise oluşan yeni rakama yüzde 20 oranında bir refah payı eklenmesini talep etmiştir. Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, bu taleplerinin karşılanmaması durumunda masada yeni bir ücrete imza atmayacaklarını ifade etmiştir.
Asgari ücret belirleme masasında yer almayan sendika konfederasyonlarından biri olan DİSK, asgari ücret maratonu öncesinde kendi taleplerini dile getirmiştir. DİSK, asgari ücretin en az yoksulluk sınırının yarısı kadar olması gerektiğini savunmuştur. Türk-İş’in verilerine göre, Kasım ayında yoksulluk sınırı 66 bin 976 TL olarak saptanmıştır. Bu durumda DİSK’in talebi yaklaşık 33 bin 500 TL seviyesine işaret etmektedir.
İşçi kesiminden gelen taleplerin yanı sıra, masada işverenleri temsil eden TİSK’ten henüz bir açıklama gelmemiştir. Ajansların haberine göre, TİSK’in Türk-İş’in taleplerine sıcak bakmadığı belirtilmektedir.
Masada yer almayan işveren örgütlerinden en çarpıcı talep MÜSİAD cephesinden gelmiştir. MÜSİAD Başkanı Mahmut Asmalı, Bloomberg HT’de katıldığı bir programda “Bana göre asgari ücrette yüzde 25’in üzerinde bir artış doğru değildir.” şeklinde ifadelerde bulunmuştur.
Asgari Ücrette Olası Senaryolar
Asgari ücretteki olası artış senaryoları aşağıda sıralanmıştır:
- 1- Yüzde 17,5 ve Yüzde 21: 19 bin 977 ile 20 bin 572 TL
Asgari ücret tartışmalarında artışın hedef enflasyona göre yapılması gerektiği öne sürülmektedir. Orta Vadeli Program’a göre 2025 için enflasyon beklentisi yüzde 17,5 seviyesindedir. Eğer OVP’de belirtilen hedef enflasyona göre zam yapılırsa, asgari ücret 2025 yılı için 19 bin 977 TL seviyesine yükselebilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise son enflasyon raporunda 2025 için enflasyon beklentisini yüzde 14’ten yüzde 21 seviyesine revize etmiştir. Bu durumda asgari ücret yüzde 21 artışla 20 bin 572 TL’ye ulaşacaktır.
- 2- Yüzde 25: 21 bin 253 TL
TCMB’nin son enflasyon raporunda 2025 için enflasyon tahmininin üst bandı yüzde 26 olarak belirlenmiştir. Yabancı kurumlardan gelen yorumlar ve yetkililerin açıklamaları, asgari ücrette yüzde 25 seviyesinin öne çıkmasına neden olmuştur. TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın Washington’da yatırımcılarla yaptığı görüşmelerde, 2025 para politikasını şekillendirirken asgari ücret artışı boyutunu da değerlendirecekleri mesajını verdiği belirtilmiştir.
- 3- Yüzde 30: 22 bin 103 TL
Asgari ücretle ilgili yorum yapan bazı yabancı kurumlar, yüzde 30’luk bir artış tahmininde bulunmuştur. Bu oranda bir zam yapılması durumunda asgari ücret 22 bin 103 TL olacaktır.
- 4- Yüzde 35: 22 bin 953 TL
Yüzde 35’lik artış senaryosu da farklı platformlarda dile getirilmektedir. Bu senaryoda, gerçekleşen enflasyona daha yakın bir asgari ücret tahmini yapılmaktadır. Eğer pazarlıklar bu oranla başlarsa ve sonuçta yüzde 35 ile sonuçlanırsa, asgari ücret 22 bin 953 lira olarak uygulanacaktır.
- 5- Yüzde 44: 24 bin 483 TL
Son senaryo, gerçekleşen enflasyona göre bir artış yapılacağı yönündedir. TCMB’nin güncel enflasyon raporunda 2024 yıl sonu için enflasyon tahmini yüzde 38’den yüzde 44’e çıkarılmıştır. Kamuoyunda asgari ücretlilerin refah kaybı yaşamaması için gerçekleşen enflasyona göre zam yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Eğer bu veriler dikkate alınırsa, asgari ücret 24 bin 483 lira olacaktır.
