Barselona Belediye Başkanı Jaume Collboni, aralarında Paris ve Roma’nın da bulunduğu 16 büyük Avrupa kentinin belediye başkanıyla birlikte, konut krizinden en fazla etkilenen bölgeler için milyarlarca euroluk özel bir fon oluşturulması çağrısında bulundu. Yerel yöneticiler, Avrupa Birliği’nin krizin ulaştığı boyutu artık görmezden gelemeyeceğini vurguluyor.
Avrupa Birliği’nin, uzmanlar, paydaşlar ve kamuoyuyla yürütülen istişarelerin ardından ilk kez kapsamlı bir konut planı açıklaması beklenirken, krizin merkezinde yer alan büyük şehirlerin belediye başkanları, mevcut adımların yetersiz kalacağı görüşünde.
“Konut krizi yeni bir pandemi”
Konut krizini “yeni bir pandemi” olarak tanımlayan Jaume Collboni, geçtiğimiz yıl Paris ve Roma belediye başkanlarının desteğiyle kurulan “Konut için Belediye Başkanları” (Mayors for Housing) ittifakı adına konuştu. Collboni, Avrupa kurumlarının konut sorununa yaklaşımının olağanüstü önlemler gerektirdiğini belirtti.
“Kovid dönemindeki gibi olağanüstü fonlar ayrılmalı”
Collboni, “Bu yeni pandemi karşısında Avrupa kurumları, Kovid-19 döneminde olduğu gibi olağanüstü fonlar ayırmalı. Gençler, çalışan aileler ve kentli orta sınıflar için erişilebilir konut üretimini desteklemeli” ifadelerini kullandı.
İttifaka üye 17 belediye başkanı, toplamda 20 milyondan fazla nüfusu temsil ediyor. Belediye başkanları, son bir yıldır konut ve kira fiyatlarındaki sert artışın toplumsal bir acil duruma dönüştüğünü savunuyor.
“Eşitsizlik derinleşiyor, toplumsal yapı zayıflıyor”
İttifak tarafından yapılan değerlendirmelerde, konut krizinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve toplumsal sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiliyor. Belediye başkanlarına göre, artan konut maliyetleri eşitsizliği derinleştiriyor, toplumsal dokuyu zayıflatıyor ve bazı ülkelerde aşırı sağa verilen desteği artırıyor.
AB genelinde konut fiyatları yüzde 48 arttı
Eurostat verileri, konut krizinin boyutunu net şekilde ortaya koyuyor. Buna göre Avrupa Birliği genelinde konut fiyatları 2010–2023 döneminde yüzde 48 artarken, kiralar aynı dönemde yüzde 22 yükseldi.
2023 itibarıyla AB’de her 10 kişiden yaklaşık biri, harcanabilir gelirinin yüzde 40’ını veya daha fazlasını konut harcamalarına ayırmak zorunda kaldı. Bu oran Yunanistan’da yüzde 29’a, Danimarka’da yüzde 15’e, Almanya’da ise yüzde 13’e ulaştı.
“AB için benzeri görülmemiş bir iç tehdit”
Jaume Collboni, konut krizini Avrupa Birliği için “benzeri görülmemiş bir iç tehdit” olarak tanımladı. Krizin çözülmemesi halinde vatandaşların, demokrasilerin en temel sorunları çözme kapasitesini sorgulamaya başlayabileceği uyarısında bulundu.
Collboni ve ittifaka üye belediye başkanları, AB’nin konut krizine yönelik daha güçlü, daha merkezi ve uzun vadeli bir finansman modeli geliştirmesi gerektiğini savunuyor.