Ayakkabı Sektörü Zorluklarla Mücadele Ediyor
Ayakkabı üreticileri ve organize ayakkabı perakendeciliğinin yüzde 80’ini temsil eden yerli ve yabancı markaların temsilcileri, yüksek girdi maliyetleri ve kayıt dışı üretimin sektöre verdiği zararları tartışmak üzere İstanbul’da bir araya geldi. Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten’in ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel de katıldı. Toplantıda, hammadde ve yarı mamul ithalatında yüzde 100’ü aşan ek vergiler ile kayıt dışı üretim nedeniyle ayakkabı sektörünün hayatta kalma mücadelesi verdiği vurgulandı.
Toplantının gündeminde, ayakkabı sektöründeki daralan ihracatla birlikte, turistlere yönelik satışların artırılması ve sektörün nefes alabilmesi için iki acil önlem talep edildi:
- Hammadde ve yarı mamul ithalatında uygulanan ek vergi oranlarının derhal sıfırlanması.
- Yan sanayiciler için gerekirse yeni teşvik mekanizmalarının geliştirilmesi.
- Kayıt dışı ve sahte üretimle daha kararlı bir şekilde mücadele edilmesi.
2024’te Cari Açık 550 Milyon Dolar
TASD Başkanı Berke İçten, dünya ortalamasının çok üzerinde girdi maliyetleri nedeniyle ayakkabı sektörünün son iki yılda rekabetçiliğini kaybettiğini belirtti. 2024 yılı itibarıyla ayakkabı ihracatının adet bazında yüzde 19,6, değer bazında ise yüzde 8,4 oranında daraldığını vurgulayan İçten, Türkiye’nin ayakkabı ithalatında adet bazında yüzde 39,6 ve değer bazında yüzde 21’lik bir artış yaşandığını ifade etti. İçten, ayakkabı dış ticaretinde birkaç yıl önce 500 milyon dolarlık cari fazla bulunduğunu, ancak 2024’ü 550 milyon dolar cari açıkla kapattıklarını sözlerine ekledi.
İçten, “Biz tüm hammadde ve yarı mamul ihtiyacımızı yurt içinden sağlamak istiyoruz. Ancak, bu malzemelerin ülkemizde üretilmemesi veya yüksek maliyetle satılması durumunda daha uygun fiyatlarla yurt dışından temin etme yoluna gitmek zorundayız. Eğer mevcut durum devam ederse, bitmiş ayakkabı ithalatının daha da artmasından endişe ediyoruz.” dedi. Kayıt dışı ve sahte ayakkabı üretiminin yıllık 200 milyon çifte ulaştığını tahmin ettiklerini belirten İçten, bu durumun devletin yılda en az 1 milyar dolarlık gelir kaybına neden olduğunu da sözlerine ekledi.
Yüksek Vergiler Enflasyonla Mücadeleye Zarar Veriyor
BMD Başkanı Sinan Öncel, yüksek girdi maliyetlerinin ayakkabı gibi emek yoğun sektörlerin varlığı için tehdit oluşturduğunu belirtti. Hammadde ve yarı mamul ürünlerde uygulanan yüksek ek vergiler nedeniyle ayakkabı sektörünün sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini vurgulayan Öncel, “Kira ve diğer maliyet kalemleri de eklendiğinde, aynı ürünü Avrupa’daki birçok ülkeden daha pahalıya mal ediyoruz.” dedi.
Öncel, markaların koleksiyonlarını çeşitlendirmek amacıyla bitmiş ürün de ithal ettiğini, ancak bitmiş ürün için uygulanan referans fiyat nedeniyle maliyetlerin iki katına çıktığını ifade etti. Ayrıca, “Turiste satışlarımızda da büyük düşüşler yaşandı. İki-üç yıl önce yurtdışında kartlı alışverişlerde yabancıların payı yüzde 10’un üzerindeyken, bu oran 2024’te yüzde 5’in altına geriledi.” dedi.
Öncel, Türkiye’deki hammadde ve ara mal fiyatlarının dünya fiyatlarının oldukça üzerinde olduğunu, bu durumun ana sanayiye zarar verdiği gibi uluslararası rekabetten de kopmalarına yol açtığını belirtti. Enflasyonla mücadeleye de olumsuz etkileri olan bu sorunlar için acil önlem alınmadığı takdirde, yurtdışında önemli operasyonları bulunan markaların telafisi imkânsız sonuçlarla karşılaşabileceğini ifade etti.