Tesla’nın Çin Pazarındaki Zorlukları
Elektrikli otomobil denilince akla gelen ilk isimlerden biri olan Tesla, dünyanın en büyük elektrikli araç (EV) pazarında, yani Çin’de zorluklarla karşı karşıya. Çin Binek Aracı Birliği’nin yayınladığı verilere göre, Elon Musk’ın otomobil fabrikası, yıllık bazda son beş ay içinde sürekli bir düşüş yaşıyor. Özellikle Şubat ayında Tesla’nın gerçekleştirdiği sevkiyat, bir önceki yıla göre yüzde 49 oranında bir azalma göstererek yalnızca 30 bin 688 araca geriledi. Bu rakam, Covid dönemine denk gelen Temmuz 2022’de kaydedilen 28 bin 217 satıştan bu yana görülen en düşük performansı temsil ediyor.
Tesla’nın Şanghay’daki fabrikası, verimlilik artışına gitmek ve Model Y’yi yeniden piyasaya sürmek için üretimde bir azalma yaşadı. Bu durum, satışları yeniden artırmak için zamana ihtiyaç duymasıyla da ilişkilendirilebilir. Ancak firmanın geriye gidişi aslında daha önce başlamıştı. Özellikle başlıca rakibi BYD’nin, 2022 yılında konvansiyonel içten yanmalı motorlu araç üretimini sonlandırması, Çin’deki otomobil rekabetinin yapısını ciddi anlamda değiştirdi. Sadece birkaç yıl önce, yüzde beşlik bir pazar payına sahip olan Tesla, 11. sırada yer alırken, şimdi birçok yabancı firma ile birlikte pazar kaybına uğradı. Bu süreçte kazanan ise, satış pastasında yüzde 15 pay sahibi olan BYD oldu. Shenzhen merkezli firma, geçen ay, bir yıl öncesine göre yüzde 161’lik bir artışla, tamamen elektrikli veya hibrit 318 bin adet araç satışı gerçekleştirdi. Ayrıca, uluslararası satışlarda BYD, 67 bin 025 araçla yeni bir rekor kırdı.
Almanya’da da Satışlar Düşüyor
Tesla’nın sorun yaşadığı tek pazar Çin değil. Toplam elektrikli araç kaydının arttığı Almanya’da, satışlar geçen ay yüzde 76 düşüşle yalnızca 1.429 seviyesine geriledi. Çin’deki gerilemenin temel sebepleri arasında, BYD’ye kıyasla daha sınırlı ve eski üretim bandını kullanmak ile rakibin sunduğu bazı ek avantajların etkisi öne çıkıyor. Çin Otomotiv Teknolojileri ve Araştırma Merkezi tarafından derlenen veriler, iç satışları göstermektedir ve Tesla’nın pazar payının yüzde 2.6 ile son 12 ayın en düşük seviyesine ulaştığını ortaya koyuyor. Bu ayın başında yatırım bankası Morgan Stanley, Tesla’nın Çin’deki satışlarının sistematik bir şekilde düşmeye devam edeceği öngörüsünde bulundu. Tesla’nın toplam gelirlerinde 2024 yılında yüzde 21’lik paya sahip olan Çin pazarının, 2030 yılında yüzde 6-7 aralığına düşeceği tahmin edilmektedir.
Tesla’nın Şanghay’da ürettiği Model 3 ve Model Y araçlarının etiket fiyatları, yapılan hafif bir indirim sonrasında bile ortalama olarak 33 bin 500 dolar civarında kalıyor. Öte yandan, BYD’nin en çok satan aracı olan Song Plus EV modelinin en yüksek fiyatı ise 21 bin dolar ile Tesla’nın fiyatlarının anlamlı bir şekilde altında kalıyor. Ayrıca, Çinli firmalar, yerel trafiği analiz eden bilgisayar programlarıyla önemli bir rekabet avantajı elde ediyorlar. BYD, bu yılın başlarında yaptığı açıklamada, ileri sürüş destek sistemlerini giriş düzeyindeki araçlarına da entegre ederek bu özellikleri kitleselleştirdiğini duyurdu.
Buna karşılık, Tesla da duraksamıyor. Uzun zamandır beklenen Model Y’nin yenilenmesi ve sürücü destek uygulamalarının Çin pazarı için geliştirilmesi gibi adımlar atıyor. Ayrıca, Tesla daha fazla yerel malzeme kullanma yoluna giderek arz zincirini yenilemeye çalışıyor. BYD ise iç pazar dinamiklerini iyi bir şekilde analiz etmiş gibi görünüyor. Ancak, firmanın temel sınavı, Çin dışındaki büyük piyasalarda karşılaşacağı tarifelere rağmen bu başarıyı sürdürebilip sürdüremeyeceği noktasında düğümleniyor. Ülke dışında marka itibarı ve gücü oluşturmak, zaman ve büyük yatırımlar gerektirecek.