Türkiye İş Bankası’nın 100. Yılına Özel Konferans
Türkiye İş Bankası’nın 100. yıl dönümünde düzenlenen ‘Atatürk Vizyonuyla Gelecek 100. Yıla Bakış’ konferansında Chicago Üniversitesi Ekonomi Profesörü Prof. Dr. Ufuk Akçiğit, Bloomberg HT’nin sorularını yanıtladı. Konuşmasında, verimlilik artışının ekonomik büyüme üzerindeki kritik rolüne dikkat çeken Akçiğit, Türkiye’nin güçlü yönlerini belirleyerek yapay zeka yatırımlarına yönelmesinin gerekliliğini vurguladı.
Verimlilik ve Ekonomik Büyüme
Akçiğit, ülkelerin ekonomik kalkınma stratejilerine dair şunları ifade etti: “Ülkelere baktığımızda, öncelik verdikleri alanlar genellikle benzerlik gösteriyor; eğitim, piyasa rekabeti ve verimlilik bu unsurlar arasında öne çıkıyor. Verimlilik artışı olmadan, sürdürülebilir bir ekonomik büyüme sağlamak mümkün değildir. Ancak, verimlilik artışlarının sebepleri ülkeden ülkeye değişiklik gösterebiliyor.”
- Polonya Örneği: “Polonya’nın ekonomik dönüşüm sürecinde, kamu iktisadi teşebbüslerini rekabet ortamına dahil etmesi, uzun vadede Polonya ekonomisinin 2030 yılında İngiltere’yi geçmesini bekliyor.”
- Güney Kore Modeli: “Güney Kore, bilimsel gelişmeyi en başından beri stratejik bir öncelik olarak belirlemişti. Ülke, kendi değerlerinden faydalanarak, dünyadaki 18 değerini Kore’ye entegre etti ve önemli bir araştırma kurumu oluşturdu.”
Türkiye’nin Verimlilik Sorunları
Türkiye’nin verimlilik artışında beklenen ilerlemeyi gösteremediğini dile getiren Akçiğit, “Ülkemizde verimlilik konusunda olumlu bir hikaye yok. Uzun vadede sıfır verimlilikten gelen büyüme oranlarıyla karşı karşıyayız. Kısa vadede yaşanan büyümeler geçici olup, ekonomik durumu tekrar eski seviyelerine döndürüyor. Enflasyon ise ekonomik istikrarsızlıktan kaynaklanıyor. Politikalarımızın uyum içinde yürütülmesi şart.” diye belirtti.
Özel Girişimciliğin Önemi
Akçiğit, Türkiye’nin güçlü yönlerine yatırım yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Türkiye’de ekonomiye katılan firmaların verimlilik düzeyleri oldukça düşük. Ekonomik merkeziyetçilikten uzaklaşıp, daha rekabetçi bir özel girişimci ortamı oluşturmamız gerekiyor. Türkiye’deki kamu iktisadi teşebbüslerinin verimlilik artışı, özel sektöre göre daha sınırlı.” ifadelerini kullandı.
Yapay Zeka ve Orta Gelir Tuzağı
Dünya genelinde büyük dönüşümlerin yaşandığını ve yapay zekanın bu dönüşümlerin en önemlilerinden biri olduğunu ifade eden Akçiğit, “Orta gelir tuzağına takılan ülkeler, genellikle gelişmiş ülkelerle rekabetten çekinirler. Ancak teknolojik devrimler, orta gelirli ülkeler için yeni fırsatlar sunuyor. Doğru eğitim politikaları ve stratejik yatırımlarla bu ülkeler, zengin ülkelerle eşit konuma gelebilir.” dedi.
- Çin Örneği: “Örneğin, elektrikli araçlar konusunda, Çin’in dönüşümü sayesinde, dünyanın en önemli üretici ülkesi haline gelmesi buna güzel bir örnektir.”
Türkiye’nin Güçlü Yönleri ve Gelecek Vizyonu
Türkiye’nin güçlü yönlerini ve potansiyelini iyi değerlendirmesi gerektiğini belirten Akçiğit, “Tarım ve sağlık, Türkiye’nin güçlü kaslarıdır. Ülkede üretilen akademik makalelerin %50’si sağlık alanındadır. Yapay zeka ile tarım ve sağlık sektörlerini birleştirerek, yapılan yatırımları daha değerli hale getirebiliriz. Ancak, başka ülkelerin izinden gitmek, bizi her zaman ikinci planda bırakacaktır.” şeklinde konuştu.