Elektrikli Araç Satışlarının Küresel Gelişimi
Dünyada elektrikli araç satışlarının bu yıl 17 milyona yaklaşacağı ve bu satışların yaklaşık %62’sinin Çin’den kaynaklanacağı tahmin edilmektedir. Bu rakam, dünya genelindeki tüm araç satışlarının yaklaşık %19’una denk gelmektedir. Temiz enerji dönüşümünün hız kazanması ve bu alandaki teknolojik gelişmelerle, elektrikli araç satışlarında neredeyse her yıl çift haneli büyüme görüldüğü gözlemlenmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Dünya Enerji Görünümü 2024 raporuna göre, 2023 yılının ilk yarısında dünya genelinde 7 milyon elektrikli araç satışı gerçekleşmiş, bu satışlar geçen yılın aynı dönemine göre %25 oranında artmıştır. Bu büyümenin %80’inin Çin’den geldiği belirtilirken, yılın ilk yarısında yapılan 7 milyon elektrikli araç satışının 4 milyonu yalnızca Çin pazarında kaydedilmiştir. Ancak, Çin hariç tutulduğunda, dünyanın diğer bölgelerinde elektrikli araç satışlarındaki büyüme %10 seviyesinde kalmıştır.
Elektrikli Araçların Geleceği
Avrupa Birliği’nde (AB) satışlar yatay bir seyir izlerken, ABD’de ise kademeli bir büyüme gözlemlenmektedir. Küresel elektrikli araç satışlarının yıl sonu itibarıyla 17 milyona ulaşacağı ve elektrikli araçların toplam küresel otomobil filosundaki payının yıl sonunda yaklaşık %5 seviyesine çıkacağı öngörülmektedir. Bu yılki 17 milyon elektrikli araç satışının 10 milyonunun Çin’de gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Elektrikli Araç Şarj Altyapısı İçin Yatırım İhtiyacı
Elektrikli araç satışlarındaki bu güçlü artış devam ederse, 2030 yılı itibarıyla dünyada satılan her iki araçtan birinin elektrikli olacağı öngörülmektedir. IEA’in net sıfır emisyona uyumlu senaryosuna göre, 2030 itibarıyla elektrikli araçların toplam satışların üçte ikisini oluşturabileceği tahmin edilmektedir. Bu büyümenin gerçekleşmesi için, 2030 yılına kadar elektrikli araç şarj altyapısına bir trilyon dolarlık yatırım yapılmasının gerektiği vurgulanmaktadır.
İngiltere merkezli araştırma şirketi Rho Motion’un verilerine göre, elektrikli araç satışları bu yıl 16,8 milyona ulaşacak. Bu satışların 10,5 milyonu Çin’de, 3,1 milyonu AB, Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkeleri ve Birleşik Krallık’ta, 1,8 milyonu ABD ve Kanada’da kaydedilecektir. Kalan yaklaşık 1,4 milyon elektrikli araç ise dünyanın diğer bölgelerinde satılacaktır. 2023 yılına göre %22,7 büyüme göstererek yıl sonunda elektrikli araç satışlarının 16,8 milyona ulaşması beklenmektedir.
Elektrikli Araçların Pazar Dinamikleri
Küresel elektrikli araç satışlarının 2025 yılında %22,2 artışla 20,5 milyona ulaşacağı öngörülmektedir. Bu hacmin %62’sinin, yani 12,7 milyonunun Çin’de satılması beklenmektedir. AB, EFTA ve Birleşik Krallık’taki elektrikli araç satışlarının ise gelecek yıl %20 büyüme göstermesi tahmin edilmektedir.
Avrupalı Markaların Çin Pazarındaki Zorlukları
Rho Motion Otomotiv Araştırma Lideri William Roberts, elektrikli araç satışlarındaki büyümenin çoğunluğunun Çin kaynaklı olduğunu belirtmiş ve bu yıl Çin’deki elektrikli araç satışlarının 2023’e göre %30’un üzerinde artacağını ifade etmiştir. Avrupa’da ise elektrikli araç talebinin yatay bir seyir izlediğini vurgulamıştır. AB ülkelerinde 2025 yılında içten yanmalı motorlu araçlara yönelik daha katı emisyon kuralları getirecek Euro 7 standartlarının devreye gireceği hatırlatılmaktadır.
Roberts, bu durumun Avrupa’daki elektrikli araç talebinin ertelenmesine neden olabileceğini belirtmiştir. Avrupa’daki yeni standartların elektrikli araç üreticilerini teşvik edeceğini vurgulayan Roberts, Çin’deki güçlü büyümenin devam edeceğini ifade etmiştir. “Avrupalı markaların, elektrikli araç pazarında Çinli tüketiciler için cazip olmadığını” ekleyerek, Çinli markaların elektrikli araç sektöründe daha baskın bir pazar payına sahip olduğunu belirtmiştir.
Elektrikli Araç Satışlarını Etkileyen Faktörler
Roberts, elektrikli araç satışlarının büyümesinde önemli olan iki büyük faktöre dikkat çekmiştir. Bunlardan ilki, tüketicilerin satın alma eğilimidir. Elektrikli araçların ekonomik olarak erişilebilir olması, tüketici talebinin artmasında büyük bir rol oynamaktadır. “Örneğin Norveç’te elektrikli araç penetrasyonu %90’a ulaşabiliyor; ancak toplam satılan araç sayısının azalması, tüketicilerin model çeşitliliğine odaklandığını gösteriyor” demiştir.
İkinci önemli faktör ise şarj altyapısıdır. Roberts, hükümetlerin şarj altyapısını desteklemeye odaklanmadıkça bu durumun zorluk yaratmaya devam edeceğini ve elektrikli araç satışlarına olumsuz yansıyacağını belirtmiştir.