Çin Nüfusundaki Değişimler ve Demografik Eğilimler
Ulusal İstatistik Bürosu (UİB) verilerine göre, 2023 yılında 1 milyar 409 milyon 670 bin olarak kaydedilen Çin ana karası nüfusu, 2024’te 1 milyar 408 milyon 280 bine gerilemiştir. Ülkedeki nüfus artışında 2022’de başlayan azalma eğilimi, 2023’ün ardından 2024’te de devam etmiştir. Bu durum, 2022 yılında Çin’de, 1960’ların başındaki kıtlık yıllarından bu yana ilk kez bir nüfus azalmasının yaşanmasıyla dikkat çekmektedir. Dolayısıyla, 2022 yılı, Çin’de nüfusun uzun vadeli azalma eğiliminin başladığı bir dönem olarak tarihe geçmiştir.
Doğum Oranı Artış Göstermekte, Ölüm Oranı Düşmektedir
Çin’de 2024 yılında 9,54 milyon bebek dünyaya gelirken, bu sayı 2023’te kaydedilen 9,02 milyon yeni doğan bebeğe göre %5,7 oranında bir artış göstermiştir. 2023 yılında binde 6,39 olarak belirlenen doğum oranı, 2024’te binde 6,77’ye çıkmıştır. Bu dönemde doğum oranı, ulusal kayıtların tutulmaya başlandığı 1949 yılından bu yana en düşük seviyesine gerilemiştir. Diğer yandan, 2024 yılında 10,93 milyon ölüm kaydedilmiş ve 2023’teki 11,1 milyon ölümle karşılaştırıldığında %1,5’lik bir azalma yaşanmıştır. Ölüm oranı ise binde 7,87’den binde 7,76’ya düşmüştür.
Nüfusun Yaş Dağılımı ve Kentsel-Kırsal Dağılım
Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımına bakıldığında, “çalışma çağında” tanımlanan 16 ila 59 yaş aralığındaki nüfus 857,98 milyon ile toplam nüfusun %60,9’unu oluşturmaktadır. 60 yaş ve üzeri nüfus ise 310,31 milyon ile toplam nüfusun %22’sini kapsamaktadır. Emeklilik çağındaki 65 yaş ve üzeri bireylerin sayısı ise 220,23 milyon olup, bu da toplam nüfusun %15,6’sına tekabül etmektedir. Kentsel nüfus, 2024 yılında 10,83 milyon artarak 943,50 milyona ulaşırken, kırsal nüfus 12,22 milyon azalarak 464,78 milyona düşmüştür. Böylece, kentsel nüfus oranı %67’ye, kırsal nüfus oranı ise %33’e çıkmıştır.
Uzun Vadeli Demografik Değişim ve Gelecek Öngörüleri
Uzman analistlere göre, Çin, nüfus yapısının giderek yaşlanacağı ve çalışma çağındaki nüfusun payının daralacağı uzun vadeli bir demografik değişim sürecine girmiş bulunmaktadır. 2016 yılından bu yana nüfus artış hızının azaldığı gözlemlenen ülkede, ilerleyen yıllarda nüfusun daha hızlı bir şekilde azalması beklenmektedir. Hükümet, 1980’lerden itibaren uygulanan “tek çocuk” politikasını terk ederek, önce 2016 yılında çocuk sahibi olma sınırını 2’ye çıkarmış, ardından 2021’de ailelerin 3 çocuk sahibi olmasına izin veren yasa değişikliklerini kabul etmiştir.
Ancak, aileleri çocuk yapmaya teşvik etmeye yönelik bu politikalara rağmen, ekonomik büyümenin yavaşlaması ve yaşam ile çocuk yetiştirme maliyetlerinin artması sebebiyle yeni nesiller çocuk sahibi olma konusunda tereddüt yaşamaktadır. Nüfus azalmasının, yaşlanmayla birlikte gelecekte Çin’in iş gücü potansiyelinde bir azalmaya neden olacağı ve bunun da ülke ekonomisi üzerinde etkilerinin hissedileceği öngörülmektedir.