Depozito Yönetim Sistemi Hakkında Bilgiler
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın sosyal medya hesabından yapılan duyuruda, Sıfır Atık hareketinin yeni bir adımı olarak duyurulan depozito sistemi hakkında vatandaşların akıllarındaki soru işaretlerini gidermek amacıyla 11 soru ve yanıt paylaşıldı. İşte bu sistemin işleyişine dair detaylar:
1- Depozito Yönetim Sistemi (DYS) nedir?
Depozito Yönetim Sistemi, belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketim sürecinin ardından iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesi üzerine kurulu bir sistemdir. Bu sistem, geri dönüşüm süreçlerini teşvik ederek çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlar.
2- Depozito ne sağlar?
Depozito, ambalajların kaynağında ayrı toplanmasını, geri dönüşüm değerinin korunmasını ve artırılmasını sağlar. Ayrıca, birincil ham madde kullanımını azaltarak doğal kaynakların korunmasına, enerji tüketiminin düşürülmesine ve karbon emisyonlarının azaltılmasına yardımcı olur. Bu sistem, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşılmasına ve sıfır atık ile döngüsel ekonominin desteklenmesine önemli katkılar sunar.
3- Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması nedir?
DOA, tüketicilerin iade süreçlerini kolaylaştırmak için tasarlanmış bir mobil uygulamadır. Bakanlık tarafından onaylanmış makineler ve manuel iade noktalarında kullanıcılar, DOA uygulamasını kullanarak depozito iadelerini gerçekleştirebilirler.
4- DOA uygulaması nasıl çalışır?
Android ve iOS platformlarından ücretsiz olarak indirilebilen uygulama, karekod okutma özelliği ile çalışır. Tüketiciler, depozito iade makinelerine bıraktıkları ambalajlar için depozito bedelini e-cüzdanlarında biriktirirler. Biriken bakiye, QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında, anlaşmalı restoran ve marketlerde harcanabilir.
5- DOA bankacılık sistemine entegre midir?
Tüm finansal işlemler, Türkiye Emlak Katılım Bankası’nın altyapısı üzerinden DOA mobil uygulaması aracılığıyla e-cüzdan entegrasyonu ile yürütülür. Biriken bakiye, istenildiğinde banka hesaplarına da transfer edilebilir.
6- Uygulama Türkiye genelinde ne zaman başlayacak?
Sakarya’da pilot olarak başlatılan bu uygulama, 2025 yılı sonuna kadar Türkiye’nin her il ve ilçesinde hayata geçirilecektir.
7- DOA’ya hangi kurum ve kuruluşlar destek veriyor?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), depozito yönetim sisteminde sistem yöneticisi olarak görev alırken, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ile işbirliği içerisinde yürütülmektedir.
8- Yılda ne kadar ambalajda geri kazanım sağlanacak?
Türkiye genelinde, yaklaşık 783 bin kilometrekarelik alanda yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın toplanması hedeflenmektedir.
9- Ne kadar üründe DOA logosu var?
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü işbirliği ile 1 Ağustos 2023 tarihinden itibaren toplam 22 milyar adet içecek ambalajı depozito logosuyla işaretlenerek piyasaya sürülmüştür.
10- DOA ile yıllık ne kadar kazanç elde edilecek?
Bu sistemin uygulanmasıyla Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 520 milyon euro katkı sağlanması beklenmektedir.
11- Hangi ambalajlara depozito ödenecek?
Cam, plastik ve alüminyum malzemeden üretilmiş, 0,1 litre ile 3 litre arasında değişen tek kullanımlık ambalajlar, zorunlu depozito kapsamına alınmıştır. Üzerlerinde depozito logosu bulunan bu ambalajlar için depozito bedeli ödenecektir.