Brent Petrol Fiyatı ve Piyasa Durumu
Brent petrolün güncel varil fiyatı, uluslararası piyasalarda 75,24 dolar olarak işlem görmektedir.
Dün, Lübnan Hizbullahı’nın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Kayseriya kentindeki evine 19 Ekim’de insansız hava aracıyla (İHA) düzenlediği saldırıyı üstlenmesinin ardından Brent petrol fiyatı 75,97 dolara kadar yükselmiştir. Ancak, gün sonunda varil fiyatı 75,28 dolardan kapanmıştır.
Bugün saat 10.00 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı, kapanışa göre yüzde 0,05 azalarak 75,24 dolara gerilemiştir. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise 71,17 dolardan işlem görmektedir.
Petrol fiyatları, Hizbullah Sözcüsü Muhammed Afif’in düzenlediği basın toplantısında, “savaş suçlusu” olarak tanımladığı Netanyahu’nun evine karşı düzenlenen İHA saldırısını “tam ve münhasır olarak üstlendiğini” açıklamasının ardından piyasa oyuncularının arz endişelerinin artmasıyla yükselmiştir. Ancak, Çin’den gelen düşük büyüme beklentileri nedeniyle bu yükseliş sürdürülememiştir.
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, petrol fiyatlarının, Çin’in uyguladığı teşvik önlemlerinin dünyanın en çok petrol ithal eden ülkesinde talep endişelerini hafifletmesiyle yükseldiğini belirtmiştir. Rizvi, bu teşviklerin Ulusal Bayram sezonu boyunca ev ziyaretlerinin artmasıyla bazı olumlu sonuçlar gösterdiğini ancak beklentilerin altında kaldığını ifade etmiştir.
Rizvi, piyasa oyuncularının ateşkes olasılıklarına güvenmemesi nedeniyle petrol fiyatlarının yükseldiğini, ancak küresel imalat verilerinin dünya ekonomisi için endişe verici bir tablo çizdiğini ve bunun Uluslararası Para Fonunun (IMF) yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu ile diğer ünlü ekonomistler tarafından dile getirildiğini vurgulamıştır.
IMF raporunda, Çin’in büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 5’ten yüzde 4,8’e düşürüldüğü, gelecek yıl için ise yüzde 4,5’te sabit bırakıldığı belirtilmiştir. Bu veriler, dünyanın en çok petrol ithal eden ülkesinde talebin azalacağı endişelerini besleyerek fiyatların düşmesine neden olmuştur.
Ayrıca, küresel ekonomik büyümenin istikrarlı ancak zayıf kalacağı öngörülmektedir. Rapor, küresel ekonomik büyüme tahmininin bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 3,2 olduğunu kaydetmiştir. IMF, temmuz ayındaki tahminlerinde dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 3,2 ve gelecek yıl yüzde 3,3 büyüyeceğini öngörmüştü.
Brent petrolde teknik olarak 80,43 doların direnç, 70,15 doların ise destek seviyesi olarak izlenebileceği ifade edilmektedir.
Dünya petrol piyasasına yön veren petrol türü Brent’tir. Londra Brent veya Brent Blend olarak da bilinen bu petrol, Shell tarafından “Brent Goose” ismiyle anılmaktadır. İçeriğinde %0,37 oranında sülfür bulunması, Brent petrolünü işlenmesi daha kolay olan “tatlı petrol” sınıfında yer almasını sağlamaktadır.
Ham petrolü işleyen rafineriler için düşük sülfürlü yani tatlı olarak adlandırılan petrol, benzin veya dizel yakıtı üretiminde daha avantajlıdır. Bu bölgeden çıkarılan petrol, tatlı ve hafif olması nedeniyle rafine edilmesi kolaydır ve benzin ile dizel yakıt üretimi için uygundur. Ayrıca denizden çıkarılması, nakliyesini deniz yoluyla uzak bölgelere göndermeyi kolaylaştırmaktadır.
Petrol fiyatlarının belirlenmesinde, petrolün nereden geldiği ve hangi bölgeden çıkarıldığı büyük önem taşımaktadır. Üretimi daha ucuz ve hızlı olan petrol türleri daha fazla talep görmektedir. Denizden çıkarılan petrol ile karadan çıkarılan petrol arasında da fiyat farkı bulunmaktadır. Kıstas kabul edilen ham petrol türleri arasında WTI (Western Texas Intermediate), Brent ve Umman yer almaktadır. WTI petrolü NYMEX, Brent petrolü ICE, Umman petrolü ise DME üzerinde işlem görmektedir. WTI, Orta Amerika’dan, Brent petrolü Kuzey Denizi’nden, Umman petrolü ise Orta Doğu’dan çıkarılan petrollere verilen isimlerdir.
SPK’nın internet sitesinde yer alan verilere göre, bir varil petrol 42 galon ham petrol eşdeğerindedir (159 litre). Bir varil ham petrolden şu ürünler elde edilmektedir:
- 19,6 galon benzin
- 10 galon dizel yakıt ve ısıtıcı yakıt
- 4 galon jet yakıtı
- 1,7 galon ağır akaryakıt
- 1,7 galon LPG
- 7,6 galon diğer türevler
Bütün ham petroller eşdeğer değildir; bu nedenle fiyatlar da değişkenlik göstermektedir.