Fitch Ratings Analizi: Karbonsuzlaşma Hızı Yetersiz
Fitch Ratings’in “Ekonomi Göstergesi: Dünya GSYH’sinin Karbonsuzlaşma Hızı Hala Çok Yavaş” başlıklı detaylı analizi, gelişmekte olan ekonomilerin karbon yoğunluğunda herhangi bir azalma sağlanamadığını vurgularken, bu ülkelerin dünya enerji tüketimindeki payının giderek arttığını ortaya koyuyor. 2023 yılı itibarıyla küresel ekonomik büyüme oranı %2,9 olarak gerçekleşirken, karbon emisyonlarının artışı %1,8 olarak hesaplandı. Bu durum, emisyonların küresel gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranında yalnızca %1’lik bir düşüşe işaret ediyor; bu oran, son 25 yılın ortalama düşüşü ile aynı seviyede bulunuyor.
Net Sıfır Emisyon Hedefi
2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşabilmek için, emisyonların küresel GSYH’ye oranında her yıl %8 seviyesinde bir gerileme sağlanması gerektiği belirtiliyor. Geçtiğimiz yıl, gelişmiş ülkelerin emisyonları %4,2 oranında bir düşüş gösterirken, bu ülkelerin ekonomileri %1,8 oranında büyüme kaydetti. Bu durum, gelişmiş ekonomilerin emisyonlarının 1970 yılından bu yana en düşük seviyeye indiğini ortaya koyuyor.
Enerji Verimliliği ve Karbon Yoğunluğu
Söz konusu iyileşmenin büyük bir kısmı, enerji verimliliğindeki artıştan kaynaklanmakta. Ayrıca, enerji tüketimindeki karbon yoğunluğu da düzenli bir şekilde azalmaya devam ediyor. Ancak, gelişmekte olan ekonomilerin karbonsuzlaşma çabalarında kayda değer bir ilerleme sağlanamamış durumda. Bu ülkelerin ekonomileri ve karbon emisyonları, %4,7 oranında bir artış göstererek, son 10 yılın en kötü performansını sergiledi. 2023 yılı itibarıyla, bu ülkelerin küresel enerji tüketimindeki payı ise %64’e yükseldi.
Zayıf Performansın Nedenleri
Gelişmekte olan ekonomilerdeki bu zayıf performansın arkasında yatan nedenlerden biri, özellikle Çin dışındaki ülkelerde temiz enerji projelerine yapılan yatırımların yetersiz kalması olarak öne çıkıyor. Küresel temiz enerji yatırımlarındaki son dönem büyümesi, çoğunlukla gelişmiş ekonomiler ve Çin’de gözlemleniyor. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşmada ciddi zorluklar yaşadığını göstermektedir.