Fransa’da Güvensizlik Oyu Krizi
Fransa Başbakanı Michel Barnier, Pazartesi günü anayasal bir mekanizmayı devreye sokarak bütçeyi geçirmesine rağmen, bu durum sol koalisyon ve aşırı sağcı Le Pen’in partisinin güven oyu talep etmesine neden oldu. Bölünmüş bir parlamento yapısı ve azalan merkezci milletvekilleri ışığında, aşırı sağ ve sol gruplar arasındaki olası bir ittifakın, Barnier yönetimini devirmek için yeterli güce sahip olduğu değerlendiriliyor.
Eğer güvensizlik önergesi kabul edilirse, bu durum Fransa’nın Beşinci Cumhuriyeti’nin 1958 yılında kurulmasından bu yana bir başbakanın en kısa görev süresine sahip olmasına yol açabilir. Barnier’in bütçe yasasında değişiklik yapılması yönündeki taleplerinin büyük bir kısmını kabul etmesine rağmen, Le Pen, hükümetin emeklilik maaşı artışlarını düzenlemeyi reddetmesi sebebiyle tasarıyı desteklemeyeceğini açıkladı. Le Pen, dün gazetecilere yaptığı açıklamada, “Barnier, 11 milyon Ulusal Birlik seçmeninin talebine yanıt vermek istemedi. Herkesin kendi sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söyledi, biz de kendi sorumluluğumuzu üstleneceğiz” ifadelerini kullandı.
Başbakan Michel Barnier, azınlık hükümeti olarak 2025 bütçesinin bir kısmını oylama yapılmadan geçirmek için 49.3. maddeyi kullanma kararı alması, rakip partilerden ciddi tepkilere yol açtı. Mali veya sosyal güvenlik konularında bir yasa tasarısının milletvekilleri tarafından oylanmadan geçmesine izin veren 49.3. maddesinin kullanılması, meclisteki muhalefet üyelerine hükümete karşı bir güvensizlik oyu sunmaları için 48 saatlik bir süre tanıyor.
Barnier’in hükümeti, parlamentoda açık bir çoğunluğa sahip değil ve Temmuz ayında yapılan parlamento seçimlerini kazanan sol kanat ittifakı Nouveau Front Populaire’dan gelen sert muhalefetle karşı karşıya. Aşırı sağcı Rassemblement National (RN) da, Barnier’in hükümetine destek vermiyor. Güvensizlik oyu, milletvekillerinin çoğunluğunun (289) desteğini gerektiriyor ve başarılı olursa, Barnier’in hükümetinin istifaya zorlanmasına yol açacak.
Parlamentodaki Komünistlerin lideri Andre Chassaigne, Pazartesi öğleden sonra Fransız medyasına dört sol görüşlü grubun “gensoru önergesi sunma sürecinde” olduğunu doğruladı. Öneri İçin Parti Ötesi Destek
La France Insoumise’den (Sermaye Sınıfı Dışında) sol görüşlü milletvekilleri, daha önce 49.3. maddesinin herhangi bir şekilde kullanılmasının ardından güvensizlik oyu vereceklerini ve sol görüşlü milletvekillerinin çoğunun, hatta tamamının bu oyu destekleyeceğini bildirmişlerdi. RN, sol tarafından öne sürülen bu güvensizlik oyu önerisini destekleyeceğini duyurdu ve kendi önergesini sunmayı düşündüklerini belirtti. Eğer hem RN hem de La France Insoumise tarafından desteklenirse, bu kınama önergesi başarılı olma potansiyeline sahip olacaktır.
RN Neden Güvensizlik Oyunu Destekleyecek?
RN, koalisyonun bir parçası olarak hükümeti resmi olarak desteklemiyor, ancak dışarıdan bir destek sağlıyor. Parlamentodaki en büyük parti konumunda olan RN, soldan gelen bir güvensizlik oyuna destek verme tehdidinin, 2025 bütçesi de dahil olmak üzere hükümetin yasa tasarılarını etkilemesine olanak sağlamak amacıyla bir fırsat sunduğunu umuyordu. Ancak RN, Barnier tarafından sunulan bütçeye karşı ciddi bir muhalefet gösterdi ve yasa tasarısına, lehte oy kullanmalarını engelleyen bir dizi ‘kırmızı çizgi’ koydu. Bu kırmızı çizgiler arasında elektrik tüketimine uygulanan vergiler, düşük maaşlı belgesiz göçmenler için tıbbi yardım planları ve bazı tıbbi geri ödemelerin sona ermesi gibi maddeler bulunuyordu; bunların hepsi, Barnier’in hükümeti tarafından desteği yeniden kazanma çabasıyla değiştirildi. Emeklilik maaşlarının enflasyona endekslemesi de dahil olmak üzere diğer kırmızı çizgiler ise görünüşte ele alınmadı. RN liderleri Marine Le Pen ve Jordan Bardella, RN milletvekillerinin hükümete karşı oy kullanmada sola katılacaklarını doğruladı.
Sırada Ne Var?
2025 bütçesi için parlamento desteği olmadan, hükümet yasa tasarısını tam olarak geçirmek için 49.3. maddesini birkaç kez kullanmak zorunda kalacak. Muhalefet bu nedenle her seferinde bir kınama önergesi sunabilir. Sol, hükümet düşene kadar bu önergeyi sunmaya devam edeceğini doğruladı. Ancak, güvensizlik oyu önümüzdeki 48 saat içinde hükümeti devirebilir. Eğer bu gerçekleşirse, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yeni bir başbakan bulmak zorunda kalacak. Ancak, milletvekillerinin herhangi bir koalisyon üzerinde anlaşma olasılığı düşük görünüyor ve herhangi bir grubun parlamento çoğunluğunu sürdürmesi ve gelecekteki güvensizlik oylamalarını engellemesi matematiksel olarak imkansız olarak değerlendiriliyor. Macron, memurlardan oluşan teknokrat bir hükümet kurmayı deneyebilir, ancak bu durum bütçe konusunda büyük ölçüde fikir ayrılığına sahip olan parçalanmış bir ulusal birliği ele almakta başarısız olacaktır. Macron’un istifa etmesi için çağrılar yapılması da bekleniyor, ancak bu anayasal bir gereklilik değil.