Dünya Bankası’nın Uluslararası Borç Raporu
Dünya Bankası, 2023 yılına ait Uluslararası Borç Raporu’nu yayımladı. Bu raporda, gelişmekte olan ülkelerin dış borçlarını ödemek için harcadıkları miktarın 1,4 trilyon dolara çıkarak son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştığı vurgulandı. Faiz ödemelerinin neredeyse %30 artarak 406 milyar dolara ulaşması, birçok ülkenin sağlık, eğitim ve çevre gibi kritik alanlardaki bütçelerini tehdit eder hale geldi.
Raporda, özellikle en yoksul ve kırılgan ülkelerde mali baskının en şiddetli şekilde hissedildiği ifade edilerek, bu ülkelerin 2023’te toplamda 96,2 milyar dolarlık rekor borç ödemesi yaptığı kaydedildi. Ana para ödemelerinin yaklaşık %8 azalarak 61,6 milyar dolara düşmesine rağmen, faiz maliyetlerinin 34,6 milyar dolara çıkarak 10 yıl önceki tutarın dört katına ulaştığı belirtildi.
Dünya Bankası’nın Rolü
Raporda, kredi koşullarının giderek sıkılaşmasıyla birlikte Dünya Bankası ve diğer çok taraflı kuruluşların en yoksul ekonomiler için adeta bir “can simidi” haline geldiği ifade edildi. Kovid-19 salgınının, gelişmekte olan ülkelerin borç yükünü keskin bir biçimde artırdığı ve ardından gelen küresel faiz oranlarındaki artışın birçok ülkenin ekonomik toparlanmasını zorlaştırdığı vurgulandı. 2023 yılı itibarıyla düşük ve orta gelirli ülkelerin toplam dış borcunun 2020 yılına kıyasla %8 artarak 8,8 trilyon dolara ulaştığı kaydedildi.
Rapor, 2023 yılında yurt dışından borçlanmanın tüm gelişmekte olan ekonomiler için önemli ölçüde daha pahalı hale geldiğini ortaya koydu. Resmi kreditörlerden alınan kredilerin faiz oranlarının iki katına çıkarak %4’ün üzerine çıktığı belirtilirken, özel kreditörlerin uyguladığı oranın da bir puandan fazla artarak %6’ya yükseldiği ve son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştığı ifade edildi. Küresel faiz oranlarının o zamandan beri düşmeye başlamış olmasına rağmen, Kovid-19 öncesi yıllarda geçerli olan ortalamanın üzerinde kalmasının beklendiği aktarıldı.