Hizmet ve Gıda Fiyatları Enflasyon Tablosunda Öne Çıkıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) “tek başına çözebileceğimiz bir problem değil” şeklindeki ifadesi, enflasyon tablosunda hizmet ve gıda fiyatlarının ne denli önemli bir yere sahip olduğunu gözler önüne seriyor. Ekim ayının ardından, Kasım ayında da aylık ürün enflasyonu, hizmet enflasyonunu geride bıraktı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, Kasım ayında aylık ürün enflasyonu %2,5 seviyesine ulaşırken, hizmet enflasyonu %1,6’ya geriledi.
Kasım ayında ürün enflasyonundaki yükseliş, özellikle gıda fiyatlarındaki artışla desteklendi. TÜİK verilerine göre, gıda fiyatları Kasım ayında aylık olarak %5,10 oranında bir artış gösterdi. Hizmet enflasyonunun önemli bir bileşeni olan kira fiyatlarında da %4,18’lik bir artış kaydedildi. Enflasyon görünümünde önemli baskı oluşturan hizmet enflasyonu, yılın büyük bir kısmında ürün enflasyonunun üzerinde seyretmişti. Ancak Ekim ayıyla birlikte, ürün enflasyonu ilk kez hizmet enflasyonunu geçmiş oldu. Ekim ayında aylık ürün enflasyonu %3,33, hizmet enflasyonu ise %1,95 seviyesinde kalmıştı.
TCMB Başkanı Yapısal Problemlere Dikkat Çekti
Enflasyondaki hizmet ve ürün kategorilerinde yaşanan gelişmeler, TCMB’nin odağına aldığı konular arasında yer alıyor. Son enflasyon raporu sunumunda TCMB Başkanı Fatih Karahan, bu alanda yapısal sorunların varlığına dikkat çekti. Karahan, “Kira dışı hizmetlerde, özellikle lokanta ve otel gibi kalemlerde, talebe oldukça duyarlı bir durum söz konusu ve son 4-5 aydır daha olumlu bir görünüm gözlemleniyor. Kirada ise yapısal unsurlar öne çıkıyor. Burada, deprem harcamaları ve geçmişte uygulanan fiyat kontrollerinin etkilerini bir süre daha göreceğiz. Bu durum, para politikasının görece etki alanı dışında” şeklinde konuştu.
Karahan, gıda fiyatları için de benzer uyarılarda bulundu. Enflasyon tahminlerinin yukarı yönlü güncellenmesinde bu kalemlerin etkisine vurgu yapan Karahan, “Hizmet enflasyonu, tek başımıza çözebileceğimiz bir problem değil. Gıda fiyatları da benzer bir durum sergiliyor. Yılın ortalarına geldiğimizde, gıda fiyatlarında çok daha olumlu bir görünüm söz konusuydu ve tahminlerimizi buna göre oluşturmuştuk. Ancak son birkaç verinin ortaya çıkmasıyla bu durumun değiştiğini gözlemliyoruz. Bu değişim, özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarından kaynaklanıyor. Dolayısıyla bu konu, para politikasının etki alanı dışında kalıyor ve tahminlerimize yansıma gereği duyuyoruz” dedi.
Hizmet Enflasyonunda İyileşme İşaretleri
Hizmet enflasyonundaki olumlu gelişmelere Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da dikkat çekti. Enflasyon verilerine yönelik değerlendirmesinde Yılmaz, “Hizmet enflasyonunda Ekim ayında belirgin bir şekilde başlayan yavaşlamanın, Kasım ayında da devam ettiği görülmektedir. Sözleşme yenileme oranlarındaki düşüşün de etkisiyle, aylık kira enflasyonu Kasım ayında gerilemiştir. Kira fiyat artışlarındaki bu düşüş eğiliminin, önümüzdeki dönemde devam etmesini ve hizmet grubu enflasyonundaki düşüşe olumlu katkı sağlamasını bekliyoruz. Geçici arz koşullarına bağlı olarak işlenmemiş gıda enflasyonu yüksek seyrini sürdürse de, gıda dışı aylık tüketici enflasyonunda daha olumlu bir seyir izlenmiştir” değerlendirmesini yaptı.