Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yayımladığı Gaz 2025 Raporu ile küresel doğal gaz piyasalarına ilişkin orta vadeli görünümü ortaya koydu. Rapora göre, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından yaşanan arz şokunun etkileri azalsa da, gaz fiyatları hâlâ tarihsel ortalamaların oldukça üzerinde seyrediyor.
Asya Pazarlarında Talep Frenlendi
2022 sonrası dönemde fiyatlardaki yüksek seviye, özellikle fiyat hassasiyetinin yoğun olduğu Asya pazarlarında talebi sınırladı. IEA tahminlerine göre, küresel gaz talebi 2024’teki yüzde 2,8’lik büyümenin ardından bu yıl yüzde 1’in altında bir artış gösterecek. Bu durum, enerji dönüşüm sürecinde doğalgazın geçiş yakıtı rolünü yeniden tartışmaya açtı.
2030’a Kadar LNG Kapasitesinde Rekor Artış
Raporda dikkat çeken en önemli gelişmelerden biri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kapasitesindeki rekor artış beklentisi oldu. 2030’a kadar küresel LNG ihracat kapasitesinin yıllık yaklaşık 300 milyar metreküp genişlemesi, bunun net tedarik kapasitesine 250 milyar metreküp ek katkı sağlaması öngörülüyor.
Bu büyümenin büyük bölümünün ABD ve Katar’daki yeni LNG tesislerinden kaynaklanacağı belirtiliyor. Böylece, son yıllarda arz kısıtları nedeniyle sıkışan piyasalarda istikrarın güçleneceği ve olası fiyat dalgalanmalarının daha sınırlı yaşanacağı tahmin ediliyor.
Fiyatlar Düşecek, Talep Yeniden Canlanacak
IEA’nın temel senaryosuna göre, beklenmedik aksaklıklar yaşanmadığı sürece LNG kapasitesindeki bu artış, önümüzdeki yıllarda fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturacak. Bu da, özellikle gelişmekte olan Asya ekonomilerinde gaz talebini yeniden artırabilir. 2024-2030 döneminde küresel gaz talebinin yıllık ortalama yüzde 1,5 büyüyeceği ve toplamda 380 milyar metreküp artış göstereceği öngörülüyor. Bu artışın yarısının Asya-Pasifik bölgesinden gelmesi bekleniyor.
“LNG Dalgası Rahatlama Getirecek Ama Rehavet Tehlikeli”
IEA Enerji Piyasaları ve Güvenliği Direktörü Keisuke Sadamori, raporla ilgili değerlendirmesinde küresel enerji dengelerine dair temkinli mesajlar verdi:
“Özellikle ABD ve Katar’dan gelen yeni LNG arzı, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratacak ve dünya genelindeki ithalatçılara destek sağlayacak. Ancak jeopolitik gerilimler ve ekonomik belirsizlikler, rehavete yer olmadığını gösteriyor. Arz güvenliği için küresel işbirliği hâlâ hayati önem taşıyor.”
Sadamori ayrıca, elektrik talebindeki hızlı artışın birçok ülkede gaz tüketimini yeniden yukarı çekebileceğini vurguladı.