İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI Aralık Raporu
Ekonomik aktivitenin öncü göstergelerinden biri olarak kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi), Aralık ayında ılımlı bir düşüş kaydetti. Bazı sektörlerdeki duraksama, imalat sektörünün genel durumu üzerinde etkili oldu. İSO tarafından yayımlanan verilere göre, Aralık ayında PMI 49,1 seviyesine ulaştı. Bu, eşik değer olan 50’nin altında kalmasına rağmen, Kasım ayında 48,3 olan Manşet PMI’nın 49,1’e yükselmesi, imalat sektöründeki yavaşlamanın son 8 ayın en düşük oranında ve oldukça ılımlı bir düzeyde gerçekleştiğine işaret ediyor.
Sektördeki faaliyet koşullarındaki bozulmanın durma noktasına yaklaşması, son ankette birçok alt endeksin ortaya koyduğu görünümle tutarlılık sergiledi. Talepteki nispi iyileşme sinyalleri ile birlikte, üretimdeki düşüş ılımlı düzeye gerileyerek dokuz aylık mevcut yavaşlama döneminin en düşük oranında gerçekleşti. Ancak, talepteki süregelen baskılar nedeniyle yeni siparişlerdeki yavaşlama devam etti. Bu yavaşlama, Nisan ayından bu yana en düşük seviyede kaydedildi. Benzer bir şekilde, yeni ihracat siparişlerindeki daralma da daha hafif gerçekleşti.
İstihdamda Azalma
Yeni siparişlerdeki yavaşlıktan dolayı imalatçılar, satın alma faaliyetlerini, stok düzeylerini ve istihdamı azalttı. İstihdamdaki gerileme, Kasım ayındaki artışı takip etti. Ancak, her üç göstergede de düşüşler son derece ılımlı seviyelerde gerçekleşti. Aralık ayında girdi maliyetleri belirgin bir şekilde arttı ve firmalar, bu artışı ham madde fiyatlarındaki yükseliş ile Türk lirasının dolar karşısındaki değer kaybına bağladı. Girdi maliyetleri enflasyonu son üç ayın en yüksek seviyesine ulaşmasına rağmen, 2024 yılı ortalamasının çok altında kaldı.
Nihai Ürün Fiyatlarında En Düşük Hıza Gerileme
Nihai ürün fiyatları enflasyonu, beş yıldan uzun bir sürenin en düşük hızına gerileyerek artışın ılımlı düzeyde kaydedilmesine neden oldu. Bazı firmalar, ham madde maliyetlerindeki artış nedeniyle nihai ürün fiyatlarını yükseltirken, diğerleri satışlarını güvence altına alma çabasıyla müşterilerine fiyat indirimleri sağladı. S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında şu değerlendirmelerde bulundu: “Türkiye’nin 2024 yılı sonuna ilişkin PMI veri seti, 2025 yılında sektör için umut verici bir tablo çizdi. Faaliyet koşullarındaki yavaşlama devam etmekle birlikte, oldukça hafif düzeyde gerçekleşti ve anket kapsamındaki birçok alt endekste iyileşme işaretleri görüldü. Bu seyir, 2025 yılının başında da devam ettirilebilirse, sektörün yeniden büyümeye geçtiğini görebiliriz. Geçen yıllara göre enflasyonist ortamın çok daha ılımlı seyretmesi de sektörün gelecekteki performansına yardımcı olacaktır.”
Üretim ve Yeni Siparişler Yaygın Şekilde Yavaşladı
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI Aralık ayı raporuna göre, Kasım ayında anket kapsamında izlenen 10 sektörden dokuzu üretimini yavaşlatmışken, Aralık’ta bu sayının yediye inmesi nispi bir iyileşmeye işaret etti. Üretimde en sert düşüş, giyim ve deri ürünlerinde gerçekleşti. Buna karşın, büyüme yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda ürünlerinde gözlemlendi. Gıda sektöründeki üretim artışı, üçüncü aya ulaştı. Elektrikli ve elektronik ürünlerde ise bir önceki aya göre değişim gözlenmedi. Üretimdeki duraksama gibi yeni siparişlerde de artışlar yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda ürünleri sektörleriyle sınırlı kaldı. Diğer sektörlerde, ana metal sanayi başta olmak üzere, daralma kaydedildi. Yeni ihracat siparişleri de takip edilen 10 kategoriden yedisinde yavaşladı.
İstihdam hacmi, gıda imalatçıları ile makine ve metal ürünleri firmalarında artarken, diğer sektörlerde düşüş sergilendi. Çalışan sayılarındaki en belirgin azalma ise giyim ve deri ürünleri sektöründe görüldü. Benzer bir tablo, satın alma faaliyetlerinde de gözlemlendi. Girdi alımları yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda sektörlerinde artış kaydetti. Aralık ayında enflasyonist baskıların hafiflediğine ilişkin sinyaller güçlendi. Sektörlerin çoğunluğunda girdi maliyetlerindeki yükseliş, Kasım ayına göre hız kesti. Girdi fiyatlarında en hızlı artış, metalik olmayan mineral ürünlerde; en yavaş artış ise ana metallerde gerçekleşti. Ana metal sektöründe enflasyon beş yıldan uzun bir dönemin en düşük düzeyinde ölçüldü. Maliyet enflasyonundaki gerileme ve talepteki durgunluğun etkisiyle tekstil, giyim-deri ve ana metal sektörleri, satış fiyatlarında indirime gitti. Böylece, 10 sektör içerisinde satış fiyatlarının düştüğü sektör sayısı, Kasım’da iki iken Aralık’ta üçe çıktı. Diğer taraftan, ürün fiyatlarında en belirgin artış ise enflasyonun Mart’tan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı makine ve metal ürünleri sektöründe izlendi.