Uluslararası Para Fonu (IMF), Küresel Finansal İstikrar Raporu kapsamında yayımladığı “Sakinliğin Altında Değişen Zemin: Finansal Piyasalardaki Değişimler Arasında İstikrar Zorlukları” başlıklı blog yazısında, küresel finansal sistemde giderek büyüyen risklere dikkat çekti.
Kırılganlık Derinleşiyor: Banka Dışı Kurumlar Yeni Risk Kaynağı
IMF, varlık değerlemelerindeki aşırılıkların ve devlet tahvili piyasalarındaki baskıların finansal istikrarı tehdit etmeye devam ettiğini belirtti.
Blog yazısında, özellikle sigorta şirketleri, emeklilik fonları ve yatırım fonları gibi banka dışı finansal kurumların büyümesinin kırılganlıkları artırabileceği uyarısı yapıldı.
“Stres testleri, bu kurumların kırılganlıklarının hızla bankacılık sistemine yayılabileceğini, şokları büyütebileceğini ve kriz yönetimini zorlaştırabileceğini gösteriyor.”
IMF’ye göre, mevduat kabul etmeseler de bu kurumlar artık küresel finansal varlıkların yaklaşık yarısını elinde bulunduruyor. ABD ve Avro Bölgesi’nde bazı bankalar, sermaye tamponlarını aşan oranda banka dışı kurumlara maruz durumda.
Düzenleyici Farklılıklar Risk Takibini Zorlaştırıyor
Yazıda, bu kurumların daha hafif düzenlemelere tabi olması ve kaldıraç, likidite, varlık yapısı gibi verilerin sınırlı paylaşılması nedeniyle sistemdeki bağlantıların tam olarak izlenemediği vurgulandı.
“Bu durum, finansal sistemdeki kırılganlıkların tespitini güçleştiriyor. Risk değerlendirmesinde daha bütüncül ve ileriye dönük bir yaklaşıma ihtiyaç var.”
Ayrıca, özel kredi, gayrimenkul ve kripto varlıklar gibi alanlarda faaliyet gösteren banka dışı kurumların, finansal sisteme risk aktarımını hızlandırdığına da dikkat çekildi.
Devlet Tahvili Piyasasında Artan Rolün İki Yönlü Etkisi
IMF, banka dışı kurumların devlet tahvili piyasalarındaki ağırlığının bazı olumlu sonuçlar da doğurduğunu belirtti.
Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde, yerel emeklilik ve sigorta fonlarının tahvillere ilgisi piyasa likiditesini artırıyor ve hükümetlerin bankalara bağımlılığını azaltıyor.
Ancak aynı zamanda bu kurumların tahvil piyasalarındaki yoğun varlığı, piyasa dalgalanmalarını büyütebilir ve kriz dönemlerinde likidite baskılarını artırabilir.
IMF: “Yakından İzleme ve Dayanıklı Kurumlar Şart”
Raporda, finansal istikrarın güçlü politikalar ve dirençli kurumlarla sürdürülebileceği hatırlatıldı. IMF, politika yapıcılara şu önerilerde bulundu:
-
Veri toplama süreçleri genişletilmeli,
-
İleriye dönük analiz kapasitesi artırılmalı,
-
Sektörler arası koordinasyon güçlendirilmeli,
-
Özel kredi fonları gibi düşük şeffaflığa sahip kurumlar yakından izlenmeli.
IMF, küresel finansal sistemin artık sadece bankacılık üzerinden değil, giderek artan şekilde banka dışı aktörler üzerinden şekillendiğini belirterek, “sessiz bir kırılganlık dönemine” girildiği uyarısında bulundu.