BDDK Açıklaması Üzerine Değerlendirme
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kalkınma ve yatırım bankalarının temel işlevi olan yatırım kredisi verme faaliyetlerini göz önünde bulundurarak, kredi risk yoğunlaşmalarının daha etkin bir şekilde yönetilmesine katkı sağlamak amacıyla bankaların kaldıraç oranları ile ilişkilendirilmiş kredi sınırları belirlemiştir. Bu çerçevede, Bankaların Kaldıraç Düzeyinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesi İlişkin Yönetmelik doğrultusunda, daha düşük kaldıraç oranlarına sahip (ana sermaye / yönetmelik uyarınca hesaplanan risk tutarı) bankalar için daha temkinli kredi sınırları oluşturulmuştur.
Açıklamada, bankaların yeni oranlara uyum sağlamaları için bir intibak süresi tanındığı belirtilmiştir. İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ ile İller Bankası AŞ’nin bu yeni uygulamadan muaf tutulduğu da vurgulanmıştır. Kalkınma ve yatırım bankalarının, konsolide ve konsolide olmayan esaslarda bir gerçek ya da tüzel kişiye veya risk gruplarına kullandırabilecekleri kredilerin risk tutarı toplamının ana sermaye tutarlarına oranları, aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
- Kaldıraç oranı %0 veya daha fazla: %35
- Kaldıraç oranı %10 veya daha fazla: %40
- Kaldıraç oranı %20 veya daha fazla: %45
- Kaldıraç oranı %30 veya daha fazla: %50
- Kaldıraç oranı %40 veya daha fazla: %55
Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da bir risk grubuna ilişkin oranlar ise şu şekilde belirlenmiştir:
- Kaldıraç oranı %0 veya daha fazla: %40
- Kaldıraç oranı %10 veya daha fazla: %45
- Kaldıraç oranı %20 veya daha fazla: %50
- Kaldıraç oranı %30 veya daha fazla: %55
- Kaldıraç oranı %40 veya daha fazla: %60
Ayrıca, 1 Ocak 2020 tarihinden sonra kurulmuş olan ve ay sonları için konsolide olmayan bazda hesaplanan kaldıraç oranı %10 veya daha fazla olan kalkınma ve yatırım bankaları için, faaliyet izni aldıkları tarihten itibaren 5 yıl boyunca, belirtilen kredi sınırlarının 5 puan azaltılmış olarak uygulanması kararlaştırılmıştır.
Söz konusu sınırlar hakkında, yönetmeliğin risk gruplarının belirlenmesi, risk tutarının hesaplanması, kredi sınırlarına tabi olmayan işlemler, kredi sınırlarının raporlanması, sınırlara uyumsuzluk ve aşımların giderilmesi ile ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 16. maddesinin dördüncü fıkrası dışında kalan ve bankanın iradesi dışında gelişen nedenlerle sınırlarda aşım oluşması durumunda, bu aşım tutarlarının kurum tarafından belirlenecek süre içerisinde giderilmesi ve bu süre zarfında aşım nedeniyle bankaya idari para cezası uygulanmaması kararlaştırılmıştır.
Açıklamada yer alan diğer önemli detaylar ise şu şekildedir:
- Bankaların dahil oldukları risk gruplarına kullandırdıkları krediler hariç, 3 yıldan uzun vadeli kullandırılan proje veya yatırım kredileri ile finansman sağlamak amacıyla edinilen ortaklık paylarının bu karar kapsamındaki kredi sınırlamalarına tabi olmaması.
- 1. maddede belirtilen sınırlara ilişkin aşım olması durumunda, bu aşım tutarlarının 31 Aralık 2025 tarihine kadar %10’unun, 31 Aralık 2026 tarihine kadar %30’unun, 31 Aralık 2027 tarihine kadar %60’ının ve 31 Aralık 2028 tarihine kadar %100’ünün giderilmesi.
- 2. maddede yer alan sınırlara ilişkin aşım olması durumunda bu aşımların bir yıl içinde giderilmesi.
- Belirtilen sürelerin uzatılması ve muafiyetlerin değiştirilmesi hususunda başkanlık makamının yetkili kılınması.
- Bu kararın kuruluş birliklerine duyurulması ve Kurum internet sitesinde yayımlanması.