Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2024 Üçüncü Çeyrek Banka Kredileri Eğilim Anketi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2024 yılına ait Üçüncü Çeyrek Banka Kredileri Eğilim Anketi’ni yayımladı. Bu anket, aktif büyüklükleri dikkate alınarak belirlenen 16 banka üzerinde gerçekleştirilmiştir. Anket sonuçlarına göre, bankaların işletmelere kullandırdığı kredilere uyguladığı standartların üçüncü çeyrekte de sıkılaştırmaya devam ettiği görülmektedir.
Ankete katılan bankalar, kredi türlerine uygulanan standartlarda bu dönemde belirgin bir sıkılaşma yaşandığını ifade etmiştir. Üçüncü çeyrek itibarıyla, tüm bireysel kredi türlerine yönelik standartlarda da bir sıkılaşmanın sürdüğü gözlemlenmiştir. İşletmelere verilen kredi talebindeki düşüş ise üçüncü çeyrekte zayıflayarak devam etmektedir. 2024 yılının son çeyreği için bankaların beklentisi, işletmelere verilen kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın zayıflayarak da olsa devam edeceği yönündedir.
Talep açısından incelendiğinde, döviz cinsinden açılan krediler dışındaki tüm kredi türlerine olan talepte bir azalış yaşandığı dikkat çekmektedir. Son çeyrekte de işletmelere verilen kredilere olan talepteki azalışın zayıflayarak sürmesi beklenmektedir.
Konut ve Taşıt Kredilerinde Gevşeme Beklentisi
Konut ve taşıt kredileri için bankaların son çeyrek beklentisi, konut kredilerine uygulanan standartların gevşemeye başlayacağı, taşıt kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşma seyrinin ise sona ereceği yönündedir. Diğer bireysel kredi türlerine uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın devam etmesi beklenmektedir. Üçüncü çeyrekte konut ve diğer bireysel kredi talebindeki azalma yerini artışa bırakırken, taşıt kredi talebindeki bir önceki çeyrekte görülen artış ise yeniden bir azalışa dönüşmüştür.
2024 yılının son çeyreği için bankaların beklentisi, konut ve diğer bireysel kredi talebindeki artışın devam edeceği, taşıt kredi talebindeki azalışın ise yeniden artışa geçeceği yönündedir. Bankaların fon sağlama imkânlarının gelişimi incelendiğinde, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde yurt içi fonlama koşullarında sıkılaşma yönlü bir eğilim, yurt dışı fonlama koşullarında ise gevşeme yönlü bir seyir gözlemlenmiştir.
2024 yılının son çeyreği için yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakacağı, yurt dışı fonlama koşullarındaki gevşemenin ise güçlenerek devam edeceği öngörülmektedir.