Küresel İflasların Artışı ve Türkiye’nin Durumu
Küresel iflasların 2024 yılında %11 oranında keskin bir artış göstereceği tahmin ediliyor. Allianz Trade’in, dünya genelindeki uzman ekonomistleri tarafından hazırlanan Küresel İflas Raporu 2024 verileri ve araştırmalarıyla güncellendi. Rapor, dünya genelindeki GSYH’lerin toplamının yarısından fazlasını oluşturan birçok ülkede iflasların çift haneli oranlarda artacağına dikkat çekiyor.
Şubat ayında yayınlanan ilk raporda, küresel iflasların 2024 yılında %9 artacağı ve ardından 2025 yılında istikrara kavuşacağı öngörülüyordu. Ancak son gelişmeler, küresel iflas görünümünü daha karamsar bir hale getirdi. Bu nedenle, iflas oranının önceki tahmine göre 2 puan artarak 2024’te %11’e ulaşması ve 2025’te %2’lik bir artışla zirve seviyelere tırmanması bekleniyor. Dolayısıyla, ticari iflasların 2026 yılına kadar durmadan artacağı ve 2026’da iflas seviyesinin istikrara kavuşsa bile yüksek seviyelerde kalmaya devam edeceği öngörülüyor.
ABD’de iflasların 2025 yılında %12, Almanya’da ise %4 artması bekleniyor. 2026’da her iki ülkede de %4 oranında bir düşüş öngörülüyor. Fransa ve Birleşik Krallık’ta yüksek olan iflas seviyelerinin 2026 yılına kadar daha ılımlı rakamlara gerilemesi tahmin ediliyor. 2025’te her iki ülkede iflaslarda %6 düşüş, 2026’da ise Fransa’da %3, Birleşik Krallık’ta %4 düşüş bekleniyor. İtalya’da ise iflasların artarak 2025’te %4 ve 2026’da %3 seviyesine ulaşması bekleniyor. Çin’de ticari iflasların düşük seviyelerden tırmanmaya başlayacağı, Allianz Trade tahminlerine göre 2025 ve 2026 yıllarında sırasıyla %5 ve %6 artacağı öngörülüyor.
Çift haneli iflas artışlarının etkisini göstereceği ülkeler, küresel GSYH’nin yarısından fazlasını oluşturuyor. Yılbaşından bu yana, küresel ticari iflaslar %9 oranında artmış durumda ve iflaslardaki bu artış, coğrafi ve sektörel olarak geniş bir dağılım sergiliyor. Allianz Trade’in 2024 iflas endeksinin, küresel olarak 2016-2019 ortalamasının %13 üzerinde ancak Küresel Finansal Kriz seviyesinin %11 altında kalması bekleniyor.
Türkiye’deki İflas Oranı
Allianz Trade Küresel İflas Raporu’nda Türkiye’nin iflas tahminine de yer verildi. Raporda Türkiye, firmaların yüksek finansman maliyetleri ve ekonomik yavaşlama ile başa çıkmak zorunda olduğu iki büyük pazardan biri olarak tanımlandı. Türkiye’de iflas oranının %20 olarak gerçekleşeceği vurgulanıyor.
Allianz Trade CEO’su Aylin Somersan Coqui, ticari iflaslardaki bu dalgalı seyrin, kısmen hala durgun olan küresel talep, süregelen jeopolitik belirsizlik ve dengesiz finansman koşullarından kaynaklandığını belirtti. “Pandemi ve enerji krizi sırasında şirketleri iflaslardan koruyan destek mekanizmalarının kaldırılmasıyla ‘birikmiş’ iflasların ortaya çıkması da bunun bir açıklaması. Bu nedenle, GSYH’leri toplamı küresel toplamın yarısından fazlasını oluşturan birçok ülke, 2024 yılında çift haneli iflas artışlarından etkilenerek, küresel GSYH’nin üçte ikisini oluşturan bu ülkelerde iflas seviyeleri pandemi öncesi seviyelerin üzerine tırmanacak.” dedi.
Sektör bazında incelendiğinde inşaat, perakende ve hizmet sektörlerinin, hem sayı hem de ölçek olarak en çok etkilenen alanlar olduğu gözlemleniyor. Allianz Trade ekonomistlerinin raporunda, küresel ekonominin durgun talep, devam eden jeopolitik gerilimler ve dengesiz finansman koşullarıyla mücadele ettiği bir ortamda, dünya genelindeki işletmelerin karşılaştığı riskler ve eğilimler detaylandırıldı. Büyük iflas seviyelerinin yeni bir rekor kırması, istihdam için de büyük bir tehdit oluşturuyor. Rapora göre işsizlik riskiyle karşı karşıya olan başlıca sektörler arasında inşaat, perakende ve hizmet sektörleri yer alıyor.
Düşük Faiz Oranlarının Etkisi
Para politikalarının kademeli olarak gevşetilmesi bazı rahatlamalar sağlayabilir, ancak zor durumdaki işletmeler için sihirli bir çözüm olmayacağı vurgulanıyor. Düşük faiz oranlarının borçlanma maliyetlerini azaltacağı, nakit akışını iyileştireceği ve karlılığı artıracağı belirtiliyor. Ancak bunun, şirketlerin karşılaştığı mali zorlukları tam olarak çözmeyeceği ifade ediliyor.
Allianz Trade iflas araştırmaları Baş Analisti Maxime Lemerle, şirketlerin zaten borçlarını azaltmaya ve yüksek faiz oranlarına uyum sağlamaya başladığını belirtti. “Araştırmalarımız, mevcut gevşeme döngüsünün (Eylül 2025’e kadar -2 puan) kar marjlarını artırarak (Almanya’da +2 puan, Fransa’da +4 puan, Birleşik Krallık’ta +3 puan ve ABD’de +2,8 puan) iflaslarda -4 puanlık bir düşüşe yol açacağını gösteriyor. Ancak bunun, örneğin ABD’de iflaslarda yaşanacak genel artışı azaltmaya ya da Fransa’da iflaslardaki düşüşü hızlandırmaya etkisi oldukça sınırlı olacaktır.”