Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’dan Önemli Açıklamalar
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’da düzenlediği basın toplantısında, 2024 yılına yönelik Rus diplomasisinin faaliyetlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirdi. Basın toplantısında Suriye’deki gelişmelere özel bir vurgu yaparak, “Orta Doğu’dan ayrılmıyoruz. Suriye’de yaşanan bazı olaylar, son 10 yıl içerisinde siyasi sürecin duraklamasıyla bağlantılı. Bu durum, bazı güçlerin değişim istememesinden kaynaklanıyor” şeklinde konuştu.
Lavrov, Suriye’deki siyasi sürecin yeniden canlandırılması için Rusya’nın girişimleri olduğunu belirterek, “Eski Suriye yönetimine Anayasa Komitesi’nin çalışmalarını yeniden başlatması konusunda teşvikler sunduk. Ancak Şam yönetimi, bu komitenin faaliyetlerini ve belirli anlaşmalara varılmasını pek istemedi” dedi. İktidar paylaşımı konusunda bir uzlaşı sağlanabileceğini vurgulayan Lavrov, “Terörist olmayan muhalif güçlerle iktidarın paylaşılmasını arzu etmediler. Bu da siyasi süreçteki yavaşlamanın temel nedenlerinden biri oldu. Sosyal sorunlar da ortaya çıkmaya başladı ve genel durum giderek kötüleşti. ABD’nin yaptırımları, Suriye ekonomisini ciddi bir şekilde daralttı” ifadelerini kullandı.
ABD’nin Suriye’nin doğusundaki toprakları işgal ettiğini ifade eden Lavrov, “Bu bölgede zengin petrol yatakları bulunuyor. Elde edilen kaynaklar, Suriye’nin kuzeydoğusundaki ayrılıkçı unsurları desteklemek için kullanılmakta” dedi. Ayrıca, Suriye’deki Kürt gruplara yönelik bir teklifte bulunduklarını hatırlatarak, “Şam ile köprü kurmaları konusunda onlara önerilerde bulunduk. Ancak onlar, ABD’nin orada kalacağını ve yarı bağımsız bir devlet kurma niyetinde olduklarını belirtti” diye ekledi. Lavrov, Türkiye ve Irak’ın Kürt devletinin kurulmasına izin vermeyeceklerini, bu bağlamda Türkiye, Irak, İran ve Türkiye’deki Kürtlerin haklarının korunmasına yönelik bir yaklaşım sergilediklerini belirtti.
Suriye meselesine ilişkin oluşturulan platformlar arasında etkileşimin zayıf olduğuna dikkat çeken Lavrov, “Bu durum bir boşluk oluşturdu ve sonuç olarak patlamalar yaşandı. Gerçeklerle yüzleşmek zorundayız” dedi. Rusya’nın Şam Büyükelçiliği’nin faaliyetlerinin devam ettiğini vurgulayan Lavrov, “Suriye’deki durumun iyileştirilmesi için yararlı olmayı arzuluyoruz. Bu nedenle, Suriye’deki tüm siyasi, etnik ve dini güçlerin yanı sıra dış güçlerin katılımıyla kapsamlı bir diyaloğa ihtiyaç var. Türk ve Körfez ülkelerinin meslektaşlarıyla yaptığım görüşmelerde, bu sürece Rusya, Çin ve İran’ın dahil edilmesinin gerekliliği üzerinde durduk. Biz buna açığız” değerlendirmesinde bulundu.
Astana Formatı’nın bu süreçte önemli bir rol oynayabileceğini belirten Lavrov, “Eğer birileri Suriye topraklarında rakipleriyle hesaplaşmak yerine gerçekten sürdürülebilir bir sonuç elde etmeye odaklanmak istiyorsa, bu konuda görüşmeye hazırız” dedi.
ABD’nin TürkAkım’ı Devre Dışı Bırakma Çabaları
Ukrayna’nın TürkAkım boru hattına doğalgaz sağlayan Krasnodar bölgesindeki kompresör istasyonuna insansız hava araçlarıyla (İHA) yapılan saldırı girişimlerini anımsatan Lavrov, “ABD, TürkAkım’ı devre dışı bırakmaya çalışıyor” şeklinde konuştu. Lavrov, “ABD, enerji alanında rakip istemiyor. Avrupa Birliği’nin enerji alanındaki refahının temellerini sarsacak terör eylemlerine göz yumuyor, Ukrayna’daki yönetimi Kuzey Akım’dan sonra TürkAkım’ı da devre dışı bırakmaya teşvik ediyor” ifadelerini kullandı. Bakan Lavrov, ABD ve müttefiklerinin adil rekabetten vazgeçerek, agresif yöntemlerle rakiplerini bastırmaya yönelik bir siyaset izlediğini belirtti.
BMGK Reformu Üzerine Değerlendirmeler
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) yapısını değerlendiren Lavrov, “BMGK’nin reform edilmesi şart. Çünkü küresel ekonomi, finans, siyaset ve askeri alanlarda özel sorumluluk taşıyan ülkeler bu yapıda yeterince temsil edilmiyor” tespitinde bulundu. Lavrov, Hindistan ve Brezilya’nın tüm kriterlere göre BMGK’de temsil edilmeyi hak ettiğini vurgulayarak, “BMGK’deki 15 koltuktan 6’sı Batı’ya ait. Bu durum oldukça adaletsiz. Yeter artık, gelişmekte olan ülkelerin sayısının artırılması gerekiyor” diye konuştu.
ABD’den Putin ile Görüşme Talebi Gelmedi
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmeye hazır olduğu ve bunun için hazırlıkların yapıldığı yönündeki açıklamalarını değerlendiren Lavrov, “Putin, görüşmeye her zaman hazır olduğunu ifade etti. Ancak henüz somut bir talep almadık ve inisiyatif bekliyoruz” dedi. Lavrov, Trump’ın göreve başlamasının ardından Ukrayna konusundaki yaklaşımını netleştirmesini umduğunu belirtti. Bakan Lavrov, ABD’de Biden yönetiminin, Trump için “kötü bir miras” bırakmaya çalıştığını sözlerine ekledi.