Türkiye genelinde gıda fiyatlarındaki artış eğilimi ocak ayında da hız kesmedi. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) tarafından paylaşılan veriler, üretici ile market fiyatları arasındaki farkın bazı ürünlerde çarpıcı seviyelere ulaştığını ortaya koydu. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ocak ayında markette satılan 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı yaşandığını açıkladı.
Havuç, pırasa ve marulda fiyat farkı üç katı aştı
Ocak ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 278,1 ile havuçta görüldü. Havuçtaki farkı yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul izledi. Bu ürünlerde market fiyatlarının, üretici fiyatlarının 3 kata kadar üzerine çıktığı dikkat çekti.
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre;
-
Üreticide 10,50 TL olan havuç markette 39,70 TL’ye,
-
5,57 TL olan maydanoz 20,92 TL’ye,
-
13,53 TL olan pırasa 44,64 TL’ye,
-
10,87 TL olan marul ise 35,39 TL’ye satıldı.
Markette zam şampiyonu kabak oldu
Ocak ayında market raflarında fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabaktaki artışı yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan ve yüzde 41,7 ile salatalık takip etti.
Fiyatı düşen ürünler tarafında ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye ilk sırada yer aldı. Kuru fasulyeyi pırasa, portakal ve patates izledi.
Üretici fiyatlarında sert dalgalanma
Üretici cephesinde de tablo dalgalı seyretti. Ocak ayında üreticide 33 ürünün 19’unda fiyat artışı görülürken, 6 üründe düşüş yaşandı. En sert düşüş yüzde 11 ile pırasada kaydedildi. Yumurta, karnabahar ve zeytinyağı da fiyatı gerileyen ürünler arasında yer aldı.
Buna karşılık üreticide en yüksek artış yüzde 179,2 ile kabakta görüldü. Sivribiber, salatalık ve patlıcan da üç haneli artış oranlarıyla dikkat çekti.
Arz düşüşü ve hava koşulları fiyatları yukarı çekti
Fiyat artışlarının nedenlerine değinen Bayraktar, seralarda güzlük sezonun sona erdiğini, baharlık ürünlerin ise henüz hasat aşamasına gelmediğini belirtti. Soğuk hava koşullarının verimi düşürdüğünü vurgulayan Bayraktar, Antalya, Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına ve dolu gibi afetlerin de arzı sınırladığını ifade etti.
Talep düşüşünün ise özellikle karnabahar ve pırasa fiyatlarında gerilemeye yol açtığı belirtildi. Yumurta fiyatlarındaki düşüşte ise iç piyasadaki arz fazlası ve ihracat kısıtlamaları etkili oldu.
Girdi maliyetleri yükselişini sürdürüyor
TZOB verilerine göre tarımsal girdi maliyetlerindeki artış da ocak ayında devam etti. Bir önceki aya göre;
-
Amonyum nitrat gübresi yüzde 6,2,
-
Amonyum sülfat gübresi yüzde 1,1,
-
Kompoze gübre yüzde 1,
-
Üre gübresi yüzde 0,8 oranında arttı.
Son bir yıllık dönemde ise bazı gübre türlerinde artış oranı yüzde 40’a yaklaştı. Bayraktar ayrıca yem, elektrik, tarım ilacı ve mazot fiyatlarında da yükseliş yaşandığını vurguladı.