Orta Doğu’da devam eden çatışmalar küresel enerji piyasalarında yeni bir dalgalanma yaratırken Avrupa ekonomisi de artan fiyatların baskısını hissetmeye başladı. Ursula von der Leyen, savaşın başlamasından sonraki ilk 10 günde Avrupa’nın petrol ithalatına yaklaşık 3 milyar euro ek maliyet yüklendiğini açıkladı.
European Parliament Genel Kurulu’nda konuşan von der Leyen, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtığını belirterek Avrupa’nın enerji arzını çeşitlendirmesine rağmen küresel fiyat şoklarından tamamen korunamadığını söyledi.
Enerji fiyatlarında sert yükseliş
Von der Leyen, enerji piyasalarında yaşanan hareketliliğin rakamlara da açık biçimde yansıdığını ifade etti. Açıklamasına göre savaşın başlamasından bu yana:
-
Doğal gaz fiyatları %50 arttı
-
Petrol fiyatları %27 yükseldi
AB Komisyonu Başkanı, Avrupa’nın fosil yakıt ithalatına bağımlı olduğu sürece bu tür şoklara açık kalacağını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Enerjinin her zaman bir bedeli vardır. Çatışmanın sadece 10 günü Avrupa’daki vergi mükelleflerine petrol ithalatında 3 milyar euro ek maliyet getirdi. Bu, enerji bağımlılığımızın bedelidir.”
G7 enerji bakanları acil toplantı yaptı
Von der Leyen ayrıca G7 enerji bakanlarının kriz nedeniyle acil bir toplantı gerçekleştirdiğini hatırlatarak Avrupa’nın enerji güvenliğini güçlendirmek için yeni önlemler üzerinde çalıştıklarını söyledi.
AB’nin enerji arzını çeşitlendirme politikalarının olumlu sonuçlar verdiğini belirten von der Leyen, ancak küresel enerji piyasalarının istikrarsız bölgelerden etkilenmeye devam ettiğini ifade etti.
Rus petrolüne dönüş tartışması
Enerji krizinin ardından bazı çevrelerde gündeme gelen Rus petrolüne yeniden yönelme tartışmalarına da değinen von der Leyen, bunun stratejik açıdan ciddi bir hata olacağını söyledi.
Russia kaynaklı enerjiye yeniden bağımlı hale gelmenin Avrupa’yı daha savunmasız ve kırılgan bir konuma sürükleyeceğini belirten von der Leyen, enerji güvenliğinin uzun vadeli stratejik bir konu olduğunu vurguladı.
Elektrik faturalarının yarısından fazlası enerji maliyeti
Von der Leyen, Avrupa’da elektrik faturalarının yapısına ilişkin dikkat çekici veriler de paylaştı. Buna göre AB genelinde ortalama bir elektrik faturasının dağılımı şu şekilde:
-
%56’dan fazlası enerji maliyeti
-
%18 şebeke ücretleri
-
%15 vergi ve harçlar
-
%11 karbon maliyetleri
AB Komisyonu, enerji fiyatlarındaki baskıyı azaltmak için çeşitli seçenekleri değerlendiriyor. Bu seçenekler arasında:
-
uzun vadeli enerji satın alma anlaşmaları
-
fark sözleşmeleri
-
devlet destekleri
-
gaz fiyatlarının sınırlandırılması veya sübvanse edilmesi
gibi politikalar bulunuyor.
Elektrik vergileri yeniden tartışılıyor
Von der Leyen ayrıca bazı Avrupa ülkelerinde elektriğe doğal gazdan daha yüksek vergi uygulandığını belirterek enerji vergilerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Şebeke ücretlerinin düşürülmesi için şebeke verimliliğinin artırılması ve enerji israfının azaltılması gerektiğini de vurgulayan von der Leyen, AB’nin karbon piyasası olarak bilinen emisyon ticaret sisteminin modernize edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Enerji uzmanlarına göre Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması halinde küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmanın Avrupa ekonomisi üzerindeki etkisinin daha da büyümesi bekleniyor.