Danimarka’nın Kopenhag kentinde merkezi bulunan küresel biyoteknoloji şirketi Novozymes A/S, Ocak 2024’te Chr. Hansen ile birleşerek Novonesis adını almıştı. Endüstriyel enzimler, mikroorganizmalar ve biyofarmasötik bileşenler alanında faaliyet gösteren şirkete, Rekabet Kurulu tarafından tarihi nitelikte bir ceza kesildi.
Yaklaşık 24,5 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Novonesis Grubu, 284,5 milyon lira para cezasına çarptırıldı. Karar, Türkiye’de enzim sektörüne yönelik yürütülen ilk soruşturma olması bakımından da emsal niteliği taşıyor.
Rekabet Kurumu: “Sektörde bir ilk”
Rekabet Kurumu’nun internet sitesinde yer alan açıklamada, kararın sektörde bir ilk olduğu ve endüstriyel enzim pazarındaki rekabetin korunması açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.
Hakim gücünü kötüye kullandı
Kurul, Novo Holdings A/S, Novo Nordisk A/S, Novonesis A/S, Novozymes Berlin GmbH, Novozymes Enzim Dış Ticaret Ltd. Şti, CHR Hansen A/S ve bağlı şirketlerin oluşturduğu ekonomik bütünlüğün, pazardaki hakim konumunu kötüye kullandığına karar verdi.
Soruşturma kapsamında, şirketin müşterilerine her koşulda rakiplerinden daha iyi fiyat garantisi sunduğu, yüksek alımlar karşılığında ek indirimler sağladığı ve rakip ürünleri almama şartı koyduğu tespit edildi. Bu uygulamaların, rakip firmaları pazardan dışlamaya yönelik olduğu belirtildi.
Rekabetin korunması vurgusu
Açıklamada, söz konusu uygulamaların rekabet kurallarına aykırı bulunduğu ve Novonesis’in hakim durumunu kötüye kullandığı ifade edildi. Ayrıca bu kararın, hem enzim sektöründeki oyuncular hem de farklı pazarlarda faaliyet gösteren güçlü teşebbüsler için emsal teşkil edeceği belirtildi.
Rekabet Kurumu, alınan kararın Türkiye’nin stratejik üretim zincirlerinde büyük önem taşıyan enzim pazarında adil rekabetin korunmasını sağladığını vurgulayarak, kararın “sektör ve tüketiciler adına daha adil bir pazarın önünü açtığını” kaydetti.