Rusya’da havacılık sektörü iki cephede birden darbe alıyor. Bir yanda Ukrayna’nın insansız hava aracı (İHA) saldırıları, diğer yanda Batı’nın ağır yaptırımları hava yolu taşımacılığını çıkmaza sürüklüyor. Uçuş iptalleri rekor seviyeye ulaştı, sektör tam anlamıyla kriz sinyalleri veriyor.
Uçak Parçası Yok, Bakım İmkansız
2022’de başlayan savaş sonrası Airbus ve Boeing, Rusya’ya uçak ve parça satışını durdurdu. Kiralık uçaklar geri istendi, teknik servisler iptal edildi. Rus şirketleri ise çareyi eski uçakları parçalayarak yedek parça çıkarmakta buldu. Bu yöntem hükümet tarafından resmen yasallaştırıldı.
2030’a Kadar 200 Uçak Hurdaya Ayrılacak
Rostec Başkanı Sergey Çemezov’a göre en az 200 Batı menşeli uçağın 2030’a kadar değiştirilmesi gerekiyor. Ancak yerli üretim projeleri olan MS-21 ve SJ-100 henüz seri üretim aşamasına ulaşamadı. Yerli motorlu MS-21’in bu yıl üretime geçmesi, SJ-100’ünse 2026’da teslimatlara başlaması bekleniyor.
Hedef 1000 Yerli Uçak, Ama Raflarda
Rus hükümeti 2030’a kadar 1000 yerli uçak üretmeyi planlıyordu. Ancak 2022 sonrası değişen koşullar bu hedefi askıya aldı. Parça tedarik sorunları ve üretim gecikmeleri, umutları şimdilik ileri tarihlere erteledi.
İHA Saldırıları Uçuşları Felç Etti
5–7 Temmuz arasında artan Ukrayna kaynaklı İHA saldırıları, özellikle Moskova ve St. Petersburg havalimanlarını felce uğrattı. Bu süreçte 485 uçuş iptal edilirken, yaklaşık 1900 uçuş da ertelendi. Zararın maliyeti 40 milyar rubleyi (yaklaşık 500 milyon dolar) aştı.
Sektörün Geleceği Tehlikede
2025’in ilk yarısında yaşanan rötarlar, 2023 yılının tamamını geçmiş durumda. Rus hükümeti, zarar gören hava yolu şirketlerini desteklemek için vergi muafiyeti, sübvansiyon ve yolculara konaklama gibi teşvikleri gündeme aldı.
Ancak hem dış yaptırımlar hem de güvenlik tehditleri devam ettikçe, Rus havacılık sektörü için gökyüzü bir süre daha kapalı görünüyor.