Rusya’nın Avrupa’ya Gaz İhracatında Azalma
Rusya, Avrupa’ya gönderdiği doğalgaz miktarını azaltma kararı aldı. Bu durum, Ukrayna üzerinden gelen gaz akışına ilişkin mevcut anlaşmanın sona ermesine bir gün kala duyuruldu. Rus enerji şirketi Gazprom, 1 Ocak’ta sona erecek olan bu anlaşma öncesinde Avrupa’ya bugün 42,4 milyon metreküp gaz yerine yalnızca 37,2 milyon metreküp gaz göndereceğini açıkladı. Eğer herhangi bir son dakika uzlaşması sağlanamazsa, Rusya ve Ukrayna arasındaki beş yıllık gaz akış anlaşmasının sona ermesiyle birlikte, yeni yılın ilk saatlerinde Avrupa’ya bu hat üzerinden gaz tedarikinin durması bekleniyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 26 Aralık’ta yaptığı bir açıklamada, Ukrayna üzerinden gaz tedariki için bu yıl içerisinde yeni bir anlaşma yapmaya zaman kalmadığını belirtti.
Ukrayna’nın Karşıt Duruşu
Ukrayna, bazı Avrupa ülkelerinin baskılarına rağmen, savaş koşulları nedeniyle Rusya ile yeni bir anlaşma yapmayı reddetme kararı aldı. Bu durum, Ukrayna’nın yıllık 800 milyon dolarlık bir gelir kaybına neden olacağı gibi, Rusya’nın enerji devi Gazprom’un da yaklaşık 5 milyar dolarlık satış güzergahını kaybetmesi anlamına geliyor.
Slovakya’nın Durumu
Ukrayna üzerinden gaz akışının durması, özellikle Moldova için büyük bir darbe teşkil edecek. Avrupa Birliği içinde en çok etkilenecek ülke ise Slovakya olacak. Slovakya Başbakanı Robert Fico, eğer Ukrayna Rus gazının geçişini durdurursa, Ukrayna’ya karşı misilleme tedbirleri uygulama tehdidinde bulundu. Fico, Ukrayna’ya elektrik arzını kesme tehdidinde de bulundu.
Slovakya Ekonomi Bakanlığı, ülkenin Ukrayna’dan gaz tedarikinin kesilmesi nedeniyle doğal gaz sıkıntısı yaşamayacağını ifade etti. Ancak, durumun finansal etkileri olacağı ve gaz şirketlerinin alternatif tedarik güzergahları için toplamda 177 milyon euro fazla ödeme yapmak zorunda kalacakları bildirildi.
TürkAkım ile Gaz Tedariki
Ukrayna’ya komşu ülkelerden Macaristan, Karadeniz üzerinden geçen TürkAkım boru hattı aracılığıyla Rus gazı alımına devam edebilecek. Ukrayna’daki savaş nedeniyle Avrupa’nın alternatif enerji kaynaklarına yönelmesi, Gazprom’un 2023 yılında 7 milyar dolar zarar etmesine yol açtı. Bu durum, 1999 yılından bu yana Gazprom’un ilk kez yılı zararla kapatması anlamına geliyor.
Mevcut durumda, 1 Ocak itibarıyla Rus gazının Avrupa’ya taşınmasında tek güzergah olarak TürkAkım kalacak. Ucuz Rus gazı tedarikinde yaşanan azalma, Avrupa’da ekonomik yavaşlamaya, enflasyonda artışa ve hayat pahalılığının yükselmesine sebep oldu.