Şi Jinping Yemin Törenine Katılmayacak
Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan son açıklamalara göre, Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, ABD Başkanı olarak seçilen Donald Trump’ın 20 Ocak Pazartesi günü gerçekleştirilecek yemin törenine katılmayacak. Bunun yerine, Şi Jinping’in yerine Başkan Yardımcısı Han Zheng’in törene katılacağı belirtildi. Cuma günü yapılan açıklamada, ismi açıklanmayan bir bakanlık sözcüsü, Han Zheng’in katılımını doğruladı ve bununla birlikte Çin’in ABD ile “istikrarlı, sağlıklı ve sürdürülebilir bir ilişki” arzuladığını vurguladı.
Çin, “iki ülkenin birbirleriyle geçinmesi için doğru yolu bulmak” amacıyla yeni Amerikan hükümetiyle iş birliğine hazır olduğunu ifade etti. Bu karar, Pekin’in kimin yemin törenine katılacağı konusunda devam eden spekülasyonlara son vermiş oldu. Geçtiğimiz Aralık ayında, ABD merkezli CBS, Trump’ın Şi Jinping’i yemin törenine davet ettiğini bildirmişti – bu durum, tarihsel olarak oldukça sıra dışı bir hareket olarak değerlendiriliyor ve genelde böyle bir katılımın gerçekleşmesi pek mümkün gözükmüyordu.
Yemin Törenlerinin Geleneği
Geleneksel olarak, ABD başkanlık yemin törenlerine yabancı devlet başkanlarının katılımı oldukça nadirdir. Genellikle bu tür törenlerde, büyükelçiler, Amerikalı milletvekilleri ve halk yer alır. Dışişleri Bakanlığı’nın 1874 yılına kadar uzanan kayıtlarına göre, en az bir asırdır hiçbir yabancı devlet başkanı yemin törenine katılmamıştır. Ancak Trump’ın ikinci yemin töreninin gelenekten kopacağına dair bazı işaretler var; örneğin, Japonya Dışişleri Bakanı Takeshi Iwaya da dahil olmak üzere çeşitli üst düzey yetkililer, törene katılacaklarını duyurdular.
İş Dünyasından Önemli Katılımlar
Ek olarak, Meta Platform Inc.’in CEO’su Mark Zuckerberg ve Çinli sosyal medya uygulaması TikTok’un Singapurlu CEO’su Shou Chew gibi önemli teknoloji şirketlerinin liderlerinin de yemin törenine katılması bekleniyor. Han Zheng’in katılımı, yeni yönetime bir zeytin dalı olarak algılanabilir. Zira, son yıllarda Pekin ve Washington arasındaki ilişkiler, ticaret konularında gerginlikler yaşanmasıyla birlikte kötüleşmiş durumda ve bu durumun önümüzdeki yıllarda daha da kötüleşmesi bekleniyor. Trump, seçim kampanyası sırasında Çin mallarına %60’a kadar gümrük vergisi getirmekle tehdit etmişti.
Tayvan’ın Katılımı Dikkatle İzlenecek
Çin, Pazartesi günü yapılacak yemin törenine Tayvan’dan kimlerin katılacağını da dikkatle takip edecek. Tayvan’ın hassas statüsü nedeniyle, Pekin, özerk adayı kendi topraklarının bir parçası olarak görüyor. Bu tür etkinlikler için heyetler genellikle merkezi hükümetten değil, milletvekilleri veya belediye başkanlarından oluşmaktadır. Ancak bu sefer, Tayvan, Yasama Sözcüsü Han Kuo-yu liderliğinde hem iktidar hem de muhalefet partilerinden sekiz milletvekilinden oluşan bir grup gönderecek.