Türkiye Ekonomisinde İkinci Çeyrek Sıkılaşmasının Etkileri
Türkiye ekonomisinde yılın ikinci çeyreğinde uygulanan sıkılaştırma politikalarının etkisi, büyüme ivmesinin yavaşlamasına yol açtı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, 2024 yılı üçüncü çeyreğe ait GSYH ilk tahminleri, zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,1 oranında bir artış göstermiştir. Ancak, Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte dönemsel bazda yüzde 0,2 oranında bir daralma yaşadı. Bu durum, piyasa beklentileriyle de örtüşüyordu.
Büyüme Rakamları ve Sektörel Dağılım
Üçüncü çeyrek verilerine göre, sanayi sektörü yüzde 2,2 oranında bir daralma yaşarken, hizmetler sektörü yüzde 1,9, tarım sektörü yüzde 4,6 ve inşaat sektörü ise dikkat çekici bir şekilde yüzde 9,2 oranında büyüme kaydetti. Bu veriler, inşaat sektörünün büyümedeki etkisini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
İnşaat ve Diğer Sektörlerdeki Performans
GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi ile aşağıdaki büyüme oranları gözlemlenmiştir:
- İnşaat: %9,2
- Finans ve Sigorta Faaliyetleri: %6,2
- Tarım Sektörü: %4,6
- Gayrimenkul Faaliyetleri: %2,5
- Ürün Üzerindeki Vergiler Eksi Sübvansiyonlar: %2,3
- Bilgi ve İletişim Faaliyetleri: %2,2
- Kamu Yönetimi, Eğitim, İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmet Faaliyetleri: %1,9
- Hizmetler: %1,4
- Diğer Hizmet Faaliyetleri: %2,4
- Sanayi Sektörü: %2,2
- Mesleki, İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri: %0,3 azaldı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,2 azalma göstermiştir. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,9 oranında artış göstermiştir.
Hanehalkı Tüketim Harcamaları
Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 3,1 oranında artış göstermiştir. Devletin nihai tüketim harcamaları ise yüzde 0,9 azalmış, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 0,8 oranında bir düşüş yaşamıştır.
İhracat ve İthalat Verileri
Mal ve hizmet ihracatı, 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 0,8 oranında artış gösterirken, ithalat ise yüzde 9,6 oranında bir azalma yaşamıştır. Bu durum, dış ticaret dengesinin gelişimi açısından önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır.