Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne İhracat Performansı Üzerine Değerlendirmeler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) blog yazısında, Avrupa Birliği (AB) ile olan ticari ilişkiler ve ihracat performansı ele alındı. Merkezin Güncesi’nde yayımlanan bu yazıda, Türkiye ekonomisinin 2023 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren büyüme kompozisyonu açısından bir dengelenme sürecine girdiği vurgulandı. Bununla birlikte, son dönemde küresel büyümedeki görece zayıf seyrin, Türkiye’nin ihracat performansını da olumsuz yönde etkilediği belirtildi.
TCMB ekonomistleri, 2022’nin son çeyreğinden itibaren Türkiye’nin AB’ye ihracatının, 2010-2019 dönemi eğilimlerinin gösterdiği seviyenin altında bir seyir izlediğini ifade etti. Ekonomistler, yakın dönemde AB dışına yapılan ihracatın artmasının Türkiye’nin toplam ihracatındaki gerilemeyi engellediğini, bu durumun ise AB’ye yapılan ihracat performansının zayıflamasında AB kaynaklı etkilerin de önemli bir rol oynadığına dair bir işaret olarak değerlendirilebileceğini belirtti.
Ekonomistlere göre, AB’deki son dönem ithalat dinamiklerine ilişkin yapılan çalışmalar, ithalatın milli gelir esnekliğindeki düşüşün birkaç faktörden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Bu faktörler arasında:
- Talep kompozisyonundaki değişim,
- Stoklardaki düşüş,
- Özel tüketimin mallardan hizmetlere yönelmesi.
Ayrıca, bu faktörlerin ithalatın milli gelir esnekliğindeki düşüşe katkı sağladığı vurgulanıyor. Ekonomistler, son dönemde Türkiye’nin AB’ye ihracatındaki seyirde, AB ekonomisinde salgın sonrası meydana gelen değişimlerin etkili olabileceğini ifade etti.
TCMB ekonomistleri, AB’ye yapılan ihracattaki zayıf seyrin, AB milli gelirinin salgın öncesi trendinin altında kalması ve ithalatın gelir esnekliğindeki azalma ile ilişkilendirilebileceğini belirtti. Diğer yandan, uluslararası kuruluşların ve yatırımcıların tahminlerine göre, gelecek dönemde AB’de hem milli gelir büyümesinin kademeli olarak artması hem de AB ithalatının büyümesinin milli gelir büyümesine oranının tarihi ortalamalara yakınsaması bekleniyor. Ekonomistler, bu durumun Türkiye’nin AB’ye ihracatını destekleyeceğini ve pazar payındaki olumlu görünümle birlikte AB’ye ihracatın artmaya devam edeceğini öngörüyor.