TCMB Kasım Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan Kasım Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’na göre, kasım ayında tüketici fiyatları %2,24 oranında bir artış gösterdi ve yıllık enflasyon 1,49 puan düşerek %47,09 seviyesine geriledi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler incelendiğinde, gıda dışı tüketici fiyatlarındaki artışın manşet enflasyona oranla daha ılımlı bir seyir izlediği gözlemlendi.
B endeksinin yıllık değişim oranı 1,42 puan azalarak %45,68 olurken, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,62 puan düşüşle %47,13 olarak belirlendi. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, hizmet ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 1,07, 0,72 ve 0,41 puan azaldı. Temel mal grubunun katkısı sabit kalırken, gıda grubunun katkısının 0,71 puan arttığı dikkat çekti.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle yapılan incelemelerde, aylık artışların bir önceki aya kıyasla B ve C göstergelerinde sınırlı bir şekilde yükseldiği görülüyor. Fiyat artışları, B endeksini oluşturan gruplardan işlenmiş gıdada gerilerken, hizmetlerde yatay bir seyir izlenirken, temel mallarda ise bir miktar yükseliş gözlemlendi. Dağılım ve model bazlı ana eğilim göstergeleri, bir önceki aya kıyasla belirgin bir değişim sergiledi. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, kasım ayında enflasyonun ana eğiliminde yatay bir seyrin olduğunu gösteriyor.
Ayrıca, dağılım ve model bazlı ana eğilim göstergelerinin, B ve C gibi kalıcı dışlamaya dayalı göstergelere kıyasla daha düşük değerler aldığı gözlemlendi. Kasım ayında hizmet fiyatları %1,61 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 1,89 puan azalarak %67,89’a yavaşladı. Yıllık enflasyon, ulaştırma dışındaki tüm alt gruplarda gerileme gösterdi. Hizmet grubunun aylık fiyat artışında ekim ayında gerçekleşen yavaşlama, bu dönemde de devam etti. Böylelikle son üç yılın en düşük aylık artış oranı kaydedildi.
Aylık bazda kira grubu %4,18 ile görece yüksek oranda artış kaydetse de, sözleşme yenileme oranındaki düşüş ve sözleşmelerdeki artış oranının gerilemesi nedeniyle kiraların bir önceki aya kıyasla yavaşladığı izlendi. Kira dışındaki hizmetlerde aylık enflasyon %0,90 ile düşük seviyelerde seyretti. Lokanta-otel grubunda yemek hizmetlerindeki aylık fiyat artışı yavaşlarken, konaklama fiyatlarındaki düşüş devam etti. Böylece grup aylık enflasyonu %0,79 ile önemli ölçüde zayıfladı.
Kasım ayında ulaştırma hizmetleri fiyatları görece yatay bir seyir (%0,33) izlerken, bir önceki aya kıyasla nispeten güçlenen haberleşme alt grubundaki aylık fiyat artışı (%1,88) sabit telefonla yapılan görüşmelerin ve internet ücretlerindeki yükselişlerin etkisiyle gerçekleşti. Bu dönemde diğer hizmetler grubundaki fiyatlardaki ılımlı artış (%0,97), bu grupta yavaşlamanın sürdüğüne işaret ediyor.
Kasım ayında, temel mal grubu yıllık enflasyonu 0,45 puan yükselerek %28,90 seviyesinde gerçekleşti.
Kasım ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu 0,45 puan artarak %28,90 seviyesine ulaştı. Aylık bazda ise temel mal enflasyonu düşük seyretmeye devam etti. Dayanıklı mal fiyatları %1,27 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 0,74 puan yükselişle %23,84 oldu. Alt kalemler bazında, beyaz eşya ve tüketici elektroniği fiyatları belirgin oranlarda artarken, otomobil ve mobilya fiyatları oldukça ılımlı bir seyir izledi. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatları mevsimsel etkilerle gerilerken, yıllık enflasyon bu grupta görece yatay bir seyir izledi. Diğer temel mal fiyatları ise referans avro kurundaki güncellemelerin yanı sıra ilaçların sarkan etkisi ve ev ile ilgili temizlik malzemeleri ile kişisel bakım kalemlerinin öncülüğünde yükseldi.
Enerji fiyatları kasım ayında %0,81 artarken, grup yıllık enflasyonu 13,29 puan düşerek %46,08 oldu. Uluslararası petrol fiyatlarındaki gelişmelerin etkisiyle akaryakıt fiyatları aylık %0,24 artışla nispeten yatay bir seyir izledi. Katı yakıt ve tüp gaz fiyatları ise artış gösterdi. Kasım ayında tüketici enflasyonu üzerinde gıda fiyatlarının etkisi öne çıktı. Diğer taraftan, gıda hariç aylık tüketici enflasyonu %1,34 ile ılımlı bir seyir izledi.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları bu dönemde %5,10 artış gösterirken, yıllık enflasyonu 3,29 puan artarak %48,57 seviyesine ulaştı. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıda grubunda 12,74 puan artışla %59,79 düzeyinde gerçekleşti. İşlenmiş gıda grubunda ise yıllık enflasyon 4,62 puan düşüşle %39,10 oldu. İşlenmemiş gıda fiyatları, %9,00; sebze %29,55; ve yumurta %14,10 öncülüğünde yüksek aylık artışlar sergiledi. İşlenmiş gıda fiyatları %1,58 artış ile bir önceki aya kıyasla yavaşlarken, bu alt grupta ekmek dışındaki tahıl ürünleri ile şeker-çikolata kalemlerinin etkisi öne çıktı.
Yurt içi üretici fiyatları kasım ayında %0,66 artarken, yıllık enflasyon 2,77 puan düşerek %29,47’ye geriledi. Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla, dayanıklı tüketim malı grubundaki fiyat artışı %2,21 olurken, sermaye ve ara malları %0,62 ve %0,64 ile manşet oranı sınırlayan gruplar olarak öne çıktı. Enerji fiyatlarındaki %2,32’lik azalma ise bu durumu etkileyen bir diğer faktör oldu.