Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemelerle ticari kredilerde erken ödeme ücretleri ve zorunlu karşılıklarla ilgili önemli değişiklikler yaptı.
Erken Ödeme Ücretlerinde Yeni Dönem
TCMB’nin Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’de (Sayı: 2020/4) yapılan değişiklikle, ticari kredilerin erken kapatılması durumunda uygulanacak azami erken ödeme ücretleri belirlendi. Bu düzenleme, bankalara gönderilen uygulama talimatında detaylandırıldı:
- Sabit Faizli TL Krediler: Erken ödeme ücreti, kredinin yıllık bileşik faiz oranının %5’i ile ay bazında kalan ağırlıklı ortalama vadenin %0,20’sinin toplanması ile hesaplanacak.
- Sabit Faizli Döviz Kredileri: Erken ödeme ücreti, %2’lik sabit oran ile ay bazında kalan ağırlıklı ortalama vadenin %0,15’inin toplanması ile hesaplanacak.
- Değişken Faizli Krediler (TL ve YP): Erken ödeme ücreti sabit %2 olarak uygulanacak.
Bu oranlar, bankalarca uygulanabilecek azami oranlar olup, yeni uygulama 1 Temmuz’dan itibaren geçerli olacak. Yapılan değişiklikle sabit faizli TL kredilerde, kredi faizinin seviyesini de dikkate alan ve kredinin vadesine daha duyarlı bir formüle geçildi. Komisyon oranlarının kredi faizlerine duyarlı hale gelmesiyle hem uzun vadeli kredilerin kullandırımının artması hem de kredi faizlerinin kredinin vadesine göre farklılaşabilmesinin önü açılmış oldu. Bu değişiklikle dezenflasyon sürecine ilişkin beklentilerin uzun vadeli ticari kredi faizlerine yansımasının daha kolay olacağı değerlendiriliyor.
Zorunlu Karşılıklarda Önemli Değişiklik
TCMB, Zorunlu Karşılıklar Hakkındaki Tebliğ’de (Sayı: 2013/15) yer alan kaldıraç oranına dayalı zorunlu karşılık yükümlülüğü düzenlemesine son verdi. Resmi Gazete’de yayınlanan Tebliğ’e göre, TCMB kaldıraç oranına dayalı zorunlu karşılık yükümlülüğünü sonlandırdı. Kaldıraç oranı, pasif toplamı tutarı, gayri nakdi kredi ve yükümlülükler tutarı, cayılabilir taahhütlerin 0,1 katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutar, türev finansal araçlara ait taahhütlerin her birinin kendi kredi dönüşüm oranı ile çarpımı sonucu bulunacak toplam tutar ve cayılamaz taahhütler tutarının toplamının ana sermayeye bölünmesiyle bulunuyordu.
Enflasyon Beklentileri Analizi Yayınlandı
TCMB’nin blog sayfası Merkezin Güncesi’nde, “Enflasyon Beklentilerinin Takibi İçin Yeni Bir Yayın: Sektörel Enflasyon Beklentileri” başlıklı analiz yayınlandı. TCMB’de görevli ekonomistlerin yaptığı analizde, bankanın uyguladığı para politikasındaki kararlı duruşun, enflasyon beklentilerinde sağlanan iyileşmeyi devam ettirmesinin öngörüldüğü belirtildi. Analizde, enflasyon beklentilerinin, merkez bankalarının para politikası kararlarını etkileyen ve aynı zamanda politika kararları ile şekillenen önemli bir unsur olduğu vurgulandı.
Enflasyon Beklentilerinde Değişimler
TCMB, haziranda 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentilerinin piyasa katılımcıları ve hanehalkı için gerilerken, reel sektör için yükseldiğini bildirdi. Haziran 2024’e ilişkin “Sektörel Enflasyon Beklentileri” raporuna göre:
- Piyasa Katılımcıları: 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri 1,4 puan azalarak %31,8 seviyesine geriledi.
- Hanehalkı: 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri 4,6 puan düşerek %71,5 seviyesine geriledi.
- Reel Sektör: 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri 0,2 puan artarak %56,2 seviyesine yükseldi.
Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hanehalkı oranı bir önceki aya göre 2,4 puan artarak %33,5 seviyesinde gerçekleşti.