Haziran ayında dünya genelinde gıda fiyatları yeniden yükseliş trendine girdi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıkladığı verilere göre, küresel gıda fiyatları yüzde 0,5 artarak 128 puana ulaştı. Bu artışta özellikle tereyağı, süt ürünleri, et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yükseliş belirleyici oldu.
Bitkisel yağlar ve tereyağı fiyatları tırmanışta
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, soya, palm ve kanola yağlarındaki artışla birlikte haziran ayında yüzde 2,3 oranında yükseldi. Palm yağına olan küresel talebin artmasıyla fiyatlar yüzde 5’e kadar çıkarken, ABD ve Brezilya’da biyoyakıt üretimine yönelik beklentiler de soya yağı fiyatlarını yukarı çekti.
Öte yandan, FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi’nde yüzde 0,5’lik artış yaşanırken, tereyağı fiyatları Asya’daki yoğun talep ve Avrupa ile Okyanusya’daki arz darlığı nedeniyle rekor seviyeye ulaştı. Peynir fiyatları ise art arda üçüncü ayda da yükseliş gösterdi.
Et fiyatlarında yeni zirve
Et fiyatlarında da dikkat çekici bir artış yaşandı. FAO Et Fiyat Endeksi haziranda yüzde 2,1 arttı ve şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktı. Sadece kümes hayvanı etinde fiyatlarda yatay seyir gözlenirken, diğer tüm et türlerinde yükseliş kaydedildi.
Tahıl ve şeker fiyatlarında düşüş
Tahıl fiyatları ise haziran ayında yüzde 1,5 gerileyerek düşüş trendini sürdürdü. Arjantin ve Brezilya’daki güçlü arz sayesinde mısır fiyatları üst üste ikinci ayda da sert düşüş yaşadı. Darı, arpa ve pirinç fiyatları da azaldı. Ancak Avrupa, Rusya ve ABD’deki olumsuz hava koşulları nedeniyle buğday fiyatlarında artış kaydedildi.
Şeker fiyatlarında ise dikkat çeken bir düşüş yaşandı. FAO Şeker Fiyat Endeksi haziranda yüzde 5,2 oranında gerileyerek Nisan 2021’den bu yana en düşük seviyeyi gördü. Bu düşüşte Hindistan, Brezilya ve Tayland’daki olumlu üretim beklentileri etkili oldu.
Tahıl üretiminde rekor beklentisi
FAO’nun yayımladığı Tahıl Arz ve Talep Raporu’na göre, 2025 sezonunda küresel tahıl üretiminin tarihin en yüksek seviyesine, 2 milyar 925 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu artış, geçen yıla göre yüzde 2,3’lük bir büyümeye işaret ediyor.
Buğday üretiminin Hindistan ve Pakistan’daki yüksek verimle birlikte 805,3 milyon tona çıkacağı, pirinç üretiminin ise Hindistan, Pakistan, Vietnam ve Bangladeş gibi ülkelerdeki artışla 555,6 milyon tona ulaşarak rekor kıracağı öngörülüyor.
Küresel tahıl tüketiminin ise aynı dönemde 2 milyar 900 milyon tona çıkması bekleniyor.