ABD’de Bakır İthalatı Üzerine Yeni Soruşturma
Ulusal çıkarlar ile yerli sanayiyi koruma amacı güden ABD Başkanı Donald Trump, son dönemlerde bakır ithalatına yönelik yeni adımlar atmaya başladı. Trump, salı günü imzaladığı bir kararname ile bakır ithalatına dair bir soruşturma başlatılması talimatını verdi. Bu kararname hakkında değerlendirmelerde bulunan Trump, ABD’nin bakır endüstrisini yeniden inşa etmek için ABD Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Temsilciliği’nden bakır ithalatını incelemelerini istedi. Ayrıca, “Amerikalıları işsiz bırakan haksız ticareti sona erdirmelerini” talep etti.
Trump, bakırın Amerika’da üretilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Muafiyet yok, istisna yok” ifadelerini kullandı. Bu son hamle, ABD’nin tarife uygulanacak ürünler listesine çelik, alüminyum, otomobil, ilaç, yarı iletken, kereste ve orman ürünlerinden sonra bakırın da eklenebileceği yönünde endişeleri artırdı.
Soruşturmanın Amacı
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, başlatılacak soruşturmanın ABD’nin ithal bakıra olan artan bağımlılığının ulusal güvenlik üzerindeki risklerini ve yerli sanayiyi korumak için potansiyel ticari çözümlere olan ihtiyacı değerlendireceği belirtildi. Soruşturma sonucunda, bakır tedarik zincirindeki kırılganlıkların tespit edilerek, Amerika’nın yerli bakır endüstrisinin dayanıklılığını artırmaya yönelik önerilerin yer aldığı bir rapor hazırlanacağı ifade edildi.
Bakırın Önemi ve Küresel Üretim
Bakır, tarih boyunca kullanılan en eski metallerden biri olarak kabul edilir ve medeniyetin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. İnşaat, enerji üretimi, elektronik ürün imalatı ve endüstriyel makinelerin üretiminde yaygın olarak kullanılan bakır, enerji iletimi ve üretiminde de kritik bir öneme sahiptir. Bakırın elektrikle ilgili kullanımları, toplam bakır kullanımının yaklaşık dörtte üçünü oluştururken, bina inşaatı en büyük pazar konumundadır. Bunu izleyen sektörler arasında elektronik ürünler, ulaşım ve endüstriyel makineler bulunmaktadır.
- Dünyanın en büyük bakır üreticisi: Şili, dünya genelindeki bakır rezervlerinin en büyük kısmına sahip ülke konumundadır.
- Üretim ve rafinajda liderlik: Bakır rafinajında ise Çin en büyük paya sahiptir.
Küresel Bakır Rezervleri ve ABD’nin Durumu
ABD Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS) verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla küresel bakır rezervlerinin yaklaşık 980 milyon ton olması beklenmektedir. Bakır rezervleri açısından Şili, %19 ile en büyük orana sahipken, onu %10 ile Peru ve Avustralya takip etmektedir. Kongo, Rusya, Meksika, ABD ve Çin de önemli bakır rezervlerine sahip diğer ülkeler arasında yer almaktadır.
ABD, 47 milyon tonluk rezervi ile küresel bakır rezervlerinin yaklaşık %5’ini oluşturmaktadır. Geçen yıl ABD’de madencilik yoluyla üretilen bakır miktarının 1,1 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Ancak, bu miktarın 2023’e kıyasla yaklaşık %3 azaldığı görülmektedir. Üretilen bakırın toplam değerinin geçen yıl 10 milyar dolara ulaşarak, 2023’te kaydedilen 9,83 milyar dolar değerinin üzerine çıktığı hesaplanmaktadır. ABD’deki bakır üretiminin büyük bir kısmı Arizona eyaletinde gerçekleştirilmektedir.
ABD’nin Bakır İthalatı ve Faturası
ABD’nin rafine bakır tüketimi geçen yıl 1,6 milyon ton olarak hesaplanmışken, ülkenin rafine bakır ithalatı aynı dönemde 810 bin tona ulaşmıştır. Bu rakam, 2023’te 771 bin ton olarak kaydedilmiştir. 2022 ve 2023’te %41 olan bakır ithalatına olan bağımlılığın ise 2024’te %45’e yükseleceği öngörülmektedir. Beyaz Saray tarafından paylaşılan verilere göre, bu oran 1991 yılında neredeyse %0 seviyesindeydi. ABD Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, ülke geçen yıl 9,6 milyar dolarlık bakır ithal etmiştir. Bakır ithalatı, önceki yıl ile karşılaştırıldığında %26,6 artış göstermişken, 2023’te bu rakam 7,6 milyar dolara düşmüştür.
İthalatın Kaynağı
ABD’nin bakır ithalatında öne çıkan ülkeler arasında Şili, Kanada ve Peru bulunmaktadır. Ülkenin ithal ettiği rafine bakırın %90’ından fazlası bu üç ülkeden gelmektedir. 2020-2023 yılları arasında ABD’nin en büyük rafine bakır tedarikçisi Şili olurken, onu Kanada, Meksika ve Peru takip etmektedir. Geçen yıl ocak-ekim döneminde ise ABD’nin en fazla rafine bakır ithal ettiği ülke 542 bin ton ile Şili olmuştur.
Bakırın Stratejik Önemi
Beyaz Saray tarafından açıklanan bilgilere göre, bakır, savunma uygulamaları, altyapı projeleri ve temiz enerji ile elektrikli araçlar gibi gelişen teknolojilerde önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, ABD Savunma Bakanlığı’nın tedarikinde en çok kullanılan ikinci malzeme olarak dikkat çekmektedir. Geniş bakır rezervlerine sahip olmasına rağmen, Amerika’nın eritme ve rafine etme kapasitesinin, küresel eritme işleminin %50’sinden fazlasını kontrol eden rakipleri olan Çin’in gerisinde kaldığı belirtilmektedir.