Genel Sağlık Sigortası Düzenlemeleri
Genel sağlık sigortasına ilişkin yeni düzenlemeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’ndan geçerek yasalaştı. Bu yeni kanun ile birlikte, Sosyal Sigortalar Kanunu’nda önemli değişiklikler yapılmaktadır. Emeklilik haklarının düzenlenmesinde sigortacılık ilkelerinin dikkate alınmasının yanı sıra, sigortalılar arasında norm ve standart birliği sağlanması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, Ekim 2008’den önce sigortalı olan engellilerin emeklilik işlemleri, vergi indirim belgesi esas alınarak yürütülecek ve tüm uygulamalar Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından gerçekleştirilecektir.
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nda Değişiklikler
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na “Bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” başlıklı yeni bir madde eklenmiştir. Bu maddeye göre, sağlık hizmeti almak amacıyla kamu veya özel sağlık kuruluşlarına başvuran bireylerin, sağlık hizmetinin gereği olarak vermek zorunda oldukları kişisel verileri işlenebilecektir. Sağlık Bakanlığı, bu verileri kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması ve maliyet hesaplamaları amacıyla kullanabilecektir.
Toplanan verilerin aktarımı, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndaki şartlar dışında yapılamayacak ve toplanan kişisel verilere erişim sağlamak için bir sistem kurulacaktır. Bu sistemin güvenliği ile ilgili standartlar, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği ilkelere uygun olarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecektir. Ayrıca, sağlık personeli istihdam eden kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör, istihdam ettikleri personeli ve personel hareketlerini Bakanlığa bildirmekle yükümlü olacaktır.
Aile Hekimliği Düzenlemeleri
Aile Hekimliği Kanunu’nda yapılan değişiklikler ile birlikte, yabancılara sunulan sağlık hizmetleri, sertifikalı aile hekimleri tarafından mesai saatleri dışında da sunulabilecek. Akupunktur ve fitoterapi gibi özel hizmetler, Bakanlıkça belirlenenler dışında aile hekimliği hizmetleri ücretsiz olacaktır. Aile hekimliği hizmetleri, acil durumlar hariç, haftada 40 saatten az olmamak kaydıyla, aile hekiminin talebi ve yerel sağlık idaresinin onayı ile gerçekleştirilecektir.
Bakanlıkça belirlenen tarifelerden elde edilen gelirler, il sağlık müdürlüklerinin döner sermaye işletmelerinde açılacak hesaba yatırılacak ve bu gelirler sağlık hizmet sunumu için harcanabilecektir. Ayrıca, SGK ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri gibi kuruluşlar arasında veri paylaşımı yapılabilecektir.
Prim İndirim Oranları
Yeni kanun ile birlikte, klinik araştırmaların artırılmasına yönelik düzenlemeler de yapılmıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından izin verilen kamu hastaneleri ve devlet üniversitelerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalara katılan hastaların sosyal güvenlik ve sağlık hakları, araştırma sürecinde korunacaktır. Ayrıca, katılım payları, ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi için 20 lira olarak belirlenmiştir. SGK, birinci basamak sağlık hizmeti sunucularından sevk edilen hastalar için bu katılım payını azaltma yetkisine sahiptir.
Özel sektör işverenlerinin SGK’ya ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi için sağlanan 5 puanlık sigorta prim indirimi, 4 puan olarak uygulanacaktır. Bu indirim, 31 Aralık 2026’ya kadar devam edecek ve Cumhurbaşkanı bu süreyi 31 Aralık 2027’ye kadar uzatma yetkisine sahip olacaktır.
Engelli Bireyler ve Aylık Bağlama Düzenlemeleri
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen kanun ile birlikte, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sigortalıların, 2008 yılı Ekim ayı öncesi döneme ait aylık hesaplamalarında mevcut uygulama devam edecektir. Ayrıca, astsubay meslek yüksekokulları ve diğer askeri eğitim kurumlarına yönelik olarak, yetim aylığı bağlanması ve bu aylıkların kesilmemesi gibi düzenlemeler de yapılmıştır.
Sigortalılığı 31 Aralık 2008 tarihinden önce başlayan ve çalışma gücü kaybı oranı belirli seviyelerde olan engellilere yaşlılık aylığı bağlanabilecektir. 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan engelliler için emeklilik işlemleri, çalışma gücü kaybına göre belirlenecek ve SGK tarafından yürütülecektir.
Tarımsal Faaliyetlerde Bildirim Yükümlülükleri
Yeni kanun, tarımsal faaliyetlerde bulunan sigortalıların sigortalılık hizmetlerinin başlangıç ve sonlandırılmasında ziraat odalarının geçmiş dönemlerdeki üye kayıtlarını tutma zorunluluğuna ilişkin bildirim yükümlülüklerini kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, ilgili meslek kuruluşlarının bildirim yükümlülükleri, hükmün yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde yerine getirilmesi durumunda idari para cezası uygulanmayacak, geçmişte uygulanan idari para cezaları ise terkin edilecektir.
İmalat sektöründe faaliyet gösteren iş yerleri için, aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi, primlerin yasal süresinde ödenmesi gibi şartlarla SGK’ya ödeyecekleri sigorta primlerinden 5 puanlık indirim sağlanacaktır. Bu uygulama da 31 Aralık 2026’ya kadar devam edecek ve Cumhurbaşkanı bu süreyi uzatma yetkisine sahip olacaktır.