Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) Raporu
Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA), Kuantum Araştırma ile birlikte 12 ilde, Türkiye genelinde 1225 işletmeyle görüşerek “Gelecek Araştırması: İşletmelerde Yapay Zeka Algısı-3” adlı kapsamlı bir rapor hazırladı. Bu rapor, işletmelerin yapay zekaya olan yaklaşımını ve algısını detaylı bir şekilde incelemektedir.
Raporun bulgularına göre, görüşülen işletmelerin %40,1’i İstanbul’dan, %14,7’si Ankara’dan ve %12,3’ü ise İzmir’den seçilmiştir. Ayrıca, araştırma kapsamındaki diğer iller arasında Bursa, Adana, Kocaeli, Gaziantep, Kayseri, Trabzon, Malatya, Samsun ve Erzurum yer almaktadır. Araştırma sonuçları, 2022 itibarıyla işletmelerin %17,5’inin yapay zeka teknolojilerinden faydalandığını göstermektedir. Bu oran, 2021’de %14,5, 2022’de ise %15,2 seviyesindeydi.
Yapay Zeka Kullanım Alanları
Yapay zekanın işletmelerdeki kullanım alanları incelendiğinde, müşteri odaklı alanlar dikkat çekmektedir. Bu bağlamda:
- Pazarlama: %27,7
- Müşteri İlişkileri ve Analitiği: %25,3
Bu iki alan, firmaların yapay zekadan en çok yararlandıkları alanlar olarak toplamda %53’lük bir dilimi oluşturmaktadır. Ayrıca, yönetim, finans, üretim ve AR-GE gibi alanlar da yapay zekanın en fazla kullanıldığı kategoriler arasında yer almaktadır. İşletmelerin %82,5’i, yapay zekadan yararlandıkları alanların arttığını belirtirken, %5,2’si bu teknolojiyi kullandıkları alanların azaldığını bildirmiştir. 2023 yılı itibarıyla yapay zekayı kullanmaya başlayanların oranı ise %12,3 olarak kaydedilmiştir.
Yapay Zeka ve Ekonomi Üzerindeki Etkileri
AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu, işletmelerin hızla gelişen teknolojileri kullanarak yeni fırsatlar ve dönüşüm süreçlerine kapı açtığını vurguladı. Küçükşabanoğlu, yapay zekanın bu dönüşüm sürecinin en önemli bileşenlerinden biri olduğunu ifade ederek, “Yapay zeka, ekonomi dünyasının her alanında köklü değişiklikler yaratma potansiyeline sahiptir. Öngörü modelleri, otomasyon süreçleri ve karar destek sistemleri gibi yapay zeka uygulamaları, işletmelerin verimliliğini artırırken aynı zamanda rekabet avantajı elde etmelerine olanak tanımaktadır,” dedi.
Türkiye’deki işletmelerde yapay zeka kullanımının arttığını belirten Küçükşabanoğlu, büyük ölçekli işletmelerin bu teknolojiyi benimsemede lider konumda olduğunu belirtti. “Büyük ölçekli işletmelerde bu oran %75’e kadar çıkmaktadır. Yapay zeka teknolojilerini kullanan işletmelerin %84,5’i, veriye dayalı karar alma süreçlerinde büyük avantaj sağladıklarını ifade etmektedir,” diye ekledi.
Güvenlik Riskleri ve Eğitim İhtiyacı
Küçükşabanoğlu, işletmelerin yarısından fazlasının gelecekte yapay zekanın kendilerini etkileyeceğini düşündüğünü belirterek, ekonomik koşullar nedeniyle bu teknolojilere yatırım yapmayı düşünenlerin sayısının azaldığına dikkat çekti. İşletmelerde gölge yapay zeka kullanımının %25’e ulaştığını ifade eden Küçükşabanoğlu, “Bu durum, kurumların onayı dışında bireylerin kendi inisiyatifiyle yapay zeka kullanımı, veri güvenliği ve uyum açısından önemli riskler barındırmaktadır. Çalışanların Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gibi yasal düzenlemelere uygun hareket edebilmesi için bu konuda eğitim verilmesi gerekmektedir,” değerlendirmesinde bulundu.
Yapay Zeka ve İstihdam
Yapay zekanın istihdam üzerindeki etkilerine de değinen Küçükşabanoğlu, “Geçen yıl yapay zeka kullanan işletmelerin %65,5’i toplam istihdam seviyelerinin sabit kaldığını, %25,9’u artış olduğunu, %8,6’sı ise azalma yaşandığını ifade etmiştir,” dedi. Bu durum, teknoloji tabanlı iş gücüne olan ihtiyacın arttığını ve geleneksel iş gücü talebinin zamanla düştüğünü gösteriyor.
Küçükşabanoğlu, yapay zeka yatırımlarını sınırlayan ekonomik zorlukları aşmak için devlet teşvikleri, finansal destek programları ve hibe imkanları gibi mekanizmaların geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı. “Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin yapay zeka dönüşümüne erişiminin kolaylaştırılması gerekmektedir,” diyerek, yönetimlerin yapay zeka adaptasyonunda daha proaktif bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini belirtti.
Sonuç olarak, Türkiye’nin yapay zeka teknolojileri alanında küresel ölçekte lider ülkeler seviyesine ulaşamadığını, fakat bu alanda sağlanacak devlet teşvikleri, dijital eğitim programları ve altyapı yatırımlarıyla bölgesel güç olma potansiyeline sahip olduğu vurgulandı. Küçükşabanoğlu, raporun bulgularını ilgili kurum ve kuruluşlarla detaylıca paylaşacaklarını sözlerine ekledi.