TCMB’nin 2024 Üçüncü Çeyrek Finansal Hesaplar Raporu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2024 yılının üçüncü çeyreğine ait “Finansal Hesaplar Raporu”nu yayımladı. Bu raporda, yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıklarının 114 trilyon lira, yükümlülüklerinin ise 123 trilyon lira düzeyinde gerçekleştiği bildirildi. Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki oranı, bir önceki döneme göre 6 puan azalarak yüzde 23,3 seviyesine geriledi.
Sektörlerdeki net finansal işlemler incelendiğinde, toplam ekonominin bir önceki çeyrekte GSYH’nin yüzde 0,11’i oranında net borç veren konumunda olduğu, bu çeyrekte ise GSYH’nin yüzde 3,4’ü oranında net borç aldığı görülmektedir.
Yurt İçi Ekonomi: Finansal Borçlu Pozisyon
Yurt içi ekonominin sektörel finansal bilançoları detaylı bir şekilde değerlendirildiğinde, toplam ekonominin finansal borçlu bir pozisyonda olduğu anlaşılmaktadır. Hane halkı ve dünyanın geri kalanının yurt içindeki diğer sektörlerden alacaklı, finansal olmayan kuruluşlar ile genel yönetimin ise diğer sektörlere borçlu olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, finansal kuruluşlar, finansal aracılık rolü gereği dengeye yakın bir net finansal pozisyon yaratma kapasitesine sahip bulunmaktadır.
Hane halkının finansal varlıkları içerisinde para ve mevduat kalemi yaklaşık olarak yüzde 60’lık bir pay ile öne çıkarken, yükümlülüklerin büyük bir kısmının kredilerden oluştuğu dikkat çekmektedir. Finansal olmayan kuruluşların finansal varlıkları ve yükümlülükleri içinde, sırasıyla yüzde 64 ve yüzde 49’luk pay ile firmaların birbirleriyle ticari işlemlerinden kaynaklanan diğer alacaklar ve diğer borçlar kalemleri belirleyici bir rol oynamaktadır.
Tüm sektörlerin borçluluk oranları, diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, Türkiye’de yerleşik sektörlerin toplam borcunun görece düşük seviyelerde olduğu görülmektedir. Kredi ve borçlanma senetleri niteliğindeki toplam borcun GSYH’ye oranı, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 92 olarak gerçekleşmiş ve bu oran bir önceki çeyreğe göre azalmıştır.