Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), yayımladığı “Artan Gümrük Tarifeleri: Küçük ve Kırılgan Ekonomilere Etkisi” başlıklı yeni raporuyla, ABD’nin ticaret politikalarına karşı önemli bir uyarıda bulundu. Raporda, ABD’nin uygulamaya koyduğu yüksek karşılıklı gümrük tarifelerinin, en az gelişmiş ve kırılgan ekonomiler üzerinde ciddi olumsuz etkiler doğurabileceği ifade edildi.
Yoksul ülkelerin ticaret açığına etkisi çok düşük
Rapora göre, ABD’nin ticaret tarifesi uyguladığı 57 ülkenin 11’i en az gelişmiş ülkeler arasında yer alıyor ve bu ülkelerin ABD’nin ticaret açığına katkısı oldukça düşük seviyede. 28 ülkenin payı ise yüzde 0,1’in altında kalıyor. UNCTAD, bu nedenle “ABD’nin bu ülkelere ticari taviz vermesi, ülke ekonomisi açısından çok düşük bir etkiye sahiptir” açıklamasında bulundu.
Yüksek tarifeler, tüketici fiyatlarını artıracak
Tarifelerin askıya alınmasının ardından yeniden devreye girmesi durumunda, ithalat maliyetlerinin ve tüketici fiyatlarının yükseleceği belirtilen raporda, özellikle ABD’de üretimi olmayan ve ikame imkânı sınırlı tarım ürünlerinde fiyat artışları yaşanacağı uyarısına yer verildi. Örnek olarak:
-
Madagaskar’dan vanilya (150 milyon dolar),
-
Fildişi Sahili’nden kakao (800 milyon dolar),
-
Gana’dan kakao (200 milyon dolar) ithalatına işaret edilerek, bu ürünlere getirilecek yeni tarifelerin tüketiciler açısından yüksek fiyatlar anlamına geleceği vurgulandı.
Gümrük gelirine katkısı çok düşük
Raporda, ABD’nin 2024 yılında gümrük vergilerinden 83 milyar dolar gelir elde ettiği, tarifeye tabi tutulabilecek 36 küçük ekonominin toplam katkısının ise yalnızca yaklaşık 4 milyar dolar seviyesinde olacağı bildirildi. Bu da toplam gelir içinde yalnızca yüzde 5’lik bir paya karşılık geliyor.
UNCTAD’dan açık çağrı
UNCTAD, küçük ve kırılgan gelişmekte olan ülkelerin bu tür karşılıklı tarifelerden muaf tutulması gerektiğini vurgularken, bu tarifelerin sadece ekonomik değil sosyal açıdan da yıkıcı sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Açıklamada, ticaretin kapsayıcı ve sürdürülebilir şekilde yönetilmesi gerektiği, aksi halde küresel adaletsizliklerin derinleşeceği kaydedildi.