Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2024 İkinci Çeyrek Raporu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan 2024 yılına ait ikinci çeyrek “Finansal Hesaplar Raporu”na göre, yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 106 trilyon lira, toplam yükümlülükleri ise 116 trilyon lira düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu veriler, Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranının bir önceki döneme göre 2,5 puan azalarak yüzde 29,2 seviyesine gerilediğini göstermektedir.
Sektörlerdeki net finansal işlemler incelendiğinde, önceki çeyrekte GSYH’nin yüzde 4,8’i kadar net borç alan toplam ekonomi, bu çeyrek itibarıyla GSYH’nin yalnızca yüzde 0,08’i oranında net borç almıştır. Bu durum, yurt içi ekonominin sektörel finansal bilançolarında önemli bir değişimi yansıtmaktadır. Genel olarak, toplam ekonominin finansal borçlu pozisyonda olduğu, hane halkı ve dünyanın geri kalanının yurt içindeki diğer sektörlerden alacaklı olduğu, finansal olmayan kuruluşlar ve genel yönetimin ise diğer sektörlere borçlu bir pozisyonda bulunduğu gözlemlenmektedir. Finansal kuruluşlar ise, finansal aracılık işlevleri gereği dengeye yakın bir net finansal pozisyon oluşturmuştur.
Hane halkının finansal varlıkları arasında, para ve mevduat kalemi yaklaşık yüzde 60’lık pay ile dikkat çekerken, yükümlülüklerin büyük bir kısmı kredilerden oluşmaktadır. Finansal olmayan kuruluşların finansal varlıkları ve yükümlülükleri içinde ise sırasıyla yüzde 61 ve yüzde 46’lık pay ile firmaların birbirleriyle gerçekleştirdikleri ticari işlemlerden doğan diğer alacaklar ve diğer borçlar kalemleri belirleyici olmuştur.
Tüm sektörlerin borçluluk oranları, uluslararası düzeyde diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, Türkiye’de yerleşik sektörlerin toplam borcunun düşük seviyelerde seyrettiği görülmektedir. Özellikle, kredi ve borçlanma senetleri niteliğindeki toplam borcun GSYH’ye oranı 2024’ün ikinci çeyreğinde yüzde 96 olarak gerçekleşmiş ve bir önceki çeyreğe göre azalma göstermiştir.