2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi Hakkında Bilgiler
Hazine ve Maliye Bakanı Yılmaz, 2025 yılına ilişkin Merkezi Yönetim Bütçesi hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Yılmaz, bütçe giderlerinin 14 trilyon 731 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 12 trilyon 800 milyar lira olacağını öngördüklerini belirtti. Ayrıca, bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 3,1 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Bütçe Gelirlerinin Dağılımı
Bütçe gelirlerinin alt kalemleri şu şekilde öngörülmektedir:
- Gelir Vergisi: 2 trilyon 130 milyar lira
- Kurumlar Vergisi: 1 trilyon 637 milyar lira
- Özel Tüketim Vergisi: 2 trilyon 121 milyar lira
- Katma Değer Vergisi: 3 trilyon 599 milyar lira
- Diğer Vergi Gelirleri: 1 trilyon 652 milyar lira
- Vergi Dışı Gelirler: 1 trilyon 662 milyar lira
Afetler ve Deprem Bölgesi İçin Ayrılan Kaynaklar
2025 yılı bütçesinde, deprem bölgesinin iyileştirilmesi ve afetlere karşı dirençliliğin artırılması amacıyla toplam “584 milyar lira” tutarında bir ödenek öngörülmüştür. Bu kapsamda, Afetlere Dirençli Şehirler Projesi için ayrılan kaynak toplam 120 milyar lira olarak belirlenmiştir. Bu tutarın GSYH’ye oranının yüzde 0,9 olduğu ifade edilmiştir. Deprem hariç bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının ise yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.
Bütçe Ödeneklerinin Ekonomik Sınıflandırması
2025 yılı bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı ise şu şekildedir:
- Personel giderleri: 3 trilyon 911 milyar lira
- Mal ve hizmet alım giderleri: 1 trilyon 024 milyar lira
- Cari transferler: 5 trilyon 813 milyar lira
- Sermaye giderleri: 1 trilyon 102 milyar lira
- Sermaye transferleri: 338 milyar lira
- Borç verme giderleri: 306 milyar lira
- Yedek ödenekler: 287 milyar lira
- Faiz giderleri: 1 trilyon 950 milyar lira
Eğitim ve Sağlık Bütçesi
Eğitim bütçesi 2 trilyon TL’nin üzerinde
Yükseköğretimi de dâhil ettiğimizde eğitim bütçemizi 2025 yılında 2 trilyon 181 milyar liraya yükseltiyoruz. Merkezi yönetim bütçesinden sağlık için ayrılan kaynağa Sosyal Güvenlik Kurumundan yapılacak sağlık harcamalarını da eklediğimizde, sağlık alanına ayrılan toplam kaynak 2 trilyon 435 milyar liraya ulaşmaktadır. Sosyal yardım ve destekler için 2025 yılı bütçemizde 651 milyar lira kaynak ayırdık. Bu tutar, 2025 yılı bütçesinin yüzde 4,4’üne denk gelmektedir.
Enerji Destekleri ve Asgari Ücret
Vatandaşlarımızın daha ucuz elektrik ve doğalgaz kullanabilmeleri için 2025 yılı bütçesinde 472 milyar lira kaynak öngörüyoruz. Ayrıca, 2022 yılı Ocak ayı itibarıyla asgari ücreti vergi dışı tuttuk ve bu imkândan tüm çalışanlarımız yararlanmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılında 810 milyar lira vergi istisnası öngörüyoruz.
Tarım ve Reel Kesim Destekleri
2025 yılında bütçemizden tarıma 706 milyar lira kaynak ayırdık. Ayrıca, reel kesim destekleri için bütçemizden 561 milyar lira ödenek öngörüyoruz.
Savunma ve Güvenlik Harcamaları
Savunmaya 1,6 trilyon TL
Savunma harcamaları için 913,9 milyar lira, iç güvenlik için 694,5 milyar lira ödenek öngördük. Savunma Sanayii Destekleme Fonu için ayrılan kaynak da dâhil edildiğinde, toplamda savunma ve güvenlik sektörü için 2025 yılında 1 trilyon 608 milyar lira ödenek tahsis ediyoruz.
Mahalli İdareler İçin Ayrılan Kaynaklar
Mahalli idarelerimizi de güçlendirmeye devam ediyoruz. Büyükşehir ve diğer belediyelerimiz ile il özel idarelerimize ayırdığımız toplam kaynağı 1 trilyon 344 milyar lira olarak belirliyoruz. 2002 yılında bu kaynağın bütçe içerisindeki payı yüzde 4 iken, 2025 yılında bu oranı yüzde 9,1’e yükseltiyoruz.