2023 Yoksulluk Göstergeleri ve Durumu
Yoksulluk göstergelerindeki değişimler 2023 yılında sınırlı kalmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı yoksulluk ve yaşam koşulları istatistiklerine göre, Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı 2023 referans yılında 0,1 puan artış göstererek yüzde 13,6 olmuştur. Medyan gelirin yüzde 60’ı dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranı ise son bir yıl içinde 0,1 puan azalarak yüzde 21,2 olarak gerçekleşmiştir. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 40’ı baz alındığında, yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,1 puanlık bir azalışla yüzde 6,9 olarak belirlenmiştir. Medyan gelirin yüzde 70’i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı da bir önceki yıla göre 0,1 puanlık bir azalışla yüzde 28,9 olmuştur.
Sürekli Yoksulluk Oranı
Sürekli yoksulluk oranı, dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanmaktadır. Bu oran, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60’ına göre belirlenen yoksulluk sınırında son yıl içerisinde ve önceki üç yıldan en az iki yıl boyunca yoksul kalan bireyleri kapsamaktadır. 2024 yılına yönelik sonuçlara göre, sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,7 puan artış göstererek yüzde 13,7 olarak belirlenmiştir. Dört yıllık panel veri analizinde, medyan gelirin yüzde 50’sine göre yoksullukta kalma süreleri incelendiğinde, bireylerin yüzde 10,1‘inin dört yıl içinde bir yıl, yüzde 6,5‘inin iki yıl, yüzde 4,3‘ünün üç yıl ve yüzde 4,3‘ünün ise dört yıl boyunca (panel süresince) yoksulluk durumunda kaldığı görülmüştür. Nüfusun yüzde 74,8‘i ise dört yıl boyunca hiç yoksulluk sınırının altında kalmamıştır.
Eğitim Düzeyine Göre Yoksulluk Oranları
Yoksulluk oranları, eğitim seviyesine göre önemli farklılıklar göstermektedir. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranına göre; hiç okul bitirmeyen bireylerin yüzde 24,7‘si, lise altı eğitim seviyesine sahip olanların yüzde 13,6‘sı, lise ve dengi okul mezunlarının ise yüzde 7,4‘ü yoksul olarak tanımlanmıştır. Yükseköğretim mezunları ise sadece yüzde 2,7 ile en düşük yoksulluk oranına sahip grup olarak öne çıkmaktadır.