Bir zamanlar fiziksel paranın egemen olduğu Japonya’da, dijital dönüşüm artık ödeme alışkanlıklarını da kökten değiştiriyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ), dijital yen pilot uygulamasıyla birlikte nakitsiz bir toplum için önemli adımlar atıyor.
2024 hedefi aşıldı, nakitsiz ödeme oranı %42,8’e ulaştı
Hükümet verilerine göre, 2010 yılında sadece %13,2 olan nakitsiz ödeme oranı, 2024 itibarıyla %42,8’e çıkarak, hedeflenen %40 seviyesini bir yıl önceden geçti. Uzun yıllar nakit paraya bağlı kalmasıyla tanınan Japon toplumunun bu dönüşümü, dijital ödeme sistemlerinin ve mobil teknolojilerin yaygınlaşmasıyla ivme kazandı.
Dijital yen için hazırlıklar sürüyor, özel sektör de dahil oldu
BOJ, 2023 yılında dijital yen için bir pilot program başlatmıştı. Bu süreçte merkez bankası, özel şirketler ve kamu kurumlarıyla iş birliği içinde dijital yenin tasarımı ve altyapısı üzerine çalışıyor. Henüz dijital para biriminin resmi olarak piyasaya sürülüp sürülmeyeceği netleşmese de, hazırlık süreci giderek hız kazanıyor.
Japonya Merkez Bankası İcra Direktörü Kazushige Kamiyama, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, “Banknot kullanımı şu an yüksek seviyede kalsa da dijitalleşme hızlandıkça bu kullanım gelecekte büyük ölçüde düşebilir,” ifadelerini kullandı.
CBDC’ler küresel rekabette yeniden gündemde
Merkez bankası dijital para birimleri (CBDC), dünya genelinde stratejik bir araç olarak öne çıkarken, Japonya da bu yarışta geri kalmak istemiyor. Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida, CBDC’nin ülkenin ödeme sistemleri açısından “kritik bir altyapı unsuru” olabileceğini ifade etti. Uchida ayrıca, “Nakit talebinin yakın vadede tamamen ortadan kalkması beklenmese de, dijital alternatifler çok daha cazip hale geliyor,” dedi.
Öte yandan, CBDC tartışmaları sadece Japonya ile sınırlı değil. ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Ocak ayında Federal Rezerv’in dijital dolar ihraç etmesini yasaklayan kararnameyi imzalaması, CBDC’lerin siyasi boyutunu da gözler önüne serdi. Bu adım, kripto para ve sabit coin kullanımını teşvik etme çabasının bir parçası olarak yorumlanıyor.
Kripto varlıklar yenin yerini alabilir mi?
Shinichi Uchida, konuşmasında Japon yeninin yerini kripto varlıkların aldığı varsayımsal bir geleceğe de değindi. Böyle bir senaryonun ancak halkın BOJ’a olan güveninin sarsılması durumunda mümkün olabileceğini vurguladı. “Merkez bankası olarak fiyat istikrarı görevimizi yerine getirdiğimiz sürece, yenin yerini alacak başka bir para biriminin önü kesilir,” dedi.